Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

अश्वत्थाम्ना पृथक्त्वेन लिङ्गमेकैकमुत्तमम् । स्थापितं परया भक्त्या वरप्रासादमाश्रितम्

Transliteration

aśvatthāmnā pṛthaktvena liṅgamekaikamuttamam | sthāpitaṃ parayā bhaktyā varaprāsādamāśritam

Translation

اشوتھاماں نے جدا جدا طور پر ایک ایک بہترین لِنگ قائم کیا، اعلیٰ ترین بھکتی کے ساتھ، اور اسے شاندار مندر میں—گویا نعمتِ الٰہی—مستقر کیا۔

Word by Word

• अश्वत्थाम्ना: by Aśvatthāman
• अश्वत्थाम्ना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अश्वत्थामन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• पृथक्त्वेन: separately/individually
• पृथक्त्वेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पृथक्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; भाववाचक (abstract noun)

• लिङ्गम्: a liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• एकैकम्: each single (one)
• एकैकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एक-एक (प्रातिपदिक; एक + एक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; लिङ्गम् इति विशेषणम् (distributive: each one)

• उत्तमम्: excellent/supreme
• उत्तमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; लिङ्गम् इति विशेषणम्

• स्थापितम्: was established/installed
• स्थापितम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• परया: with supreme
• परया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; भक्त्या इति विशेषणम्

• भक्त्या: devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• वरप्रासादम्: the excellent palace/temple
• वरप्रासादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर-प्रासाद (प्रातिपदिक; वर + प्रासाद)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• आश्रितम्: having resorted to/located in
• आश्रितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: आ-श्रि (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; लिङ्गम् इति विशेषणम्

Speaker

Sūta (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Dvijāḥ (assembled sages/Brāhmaṇas)

Visual Art Cues

Scene: Aśvatthāman, alone and intent, installs an excellent liṅga with intense devotion inside a splendid temple, with towering pillars, blazing lamps, and a sense of solemn resolve.

Characters & Entities

• Aśvatthāman

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The text elevates bhakti as the true purifier: sincere devotion expressed through consecration and temple-building becomes a foremost dharmic offering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Hāṭakeśvara-kṣetra in the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Establishing liṅgas individually and enshrining them in prāsādas is presented as the key act.