Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 57

अथ भग्नं बलं दृष्ट्वा वध्यमानं समंततः । पुलिन्दैर्दारुणाकारैः प्रोचुस्तं मन्त्रिणो नृपम्

atha bhagnaṃ balaṃ dṛṣṭvā vadhyamānaṃ samaṃtataḥ | pulindairdāruṇākāraiḥ procustaṃ mantriṇo nṛpam

پھر جب انہوں نے لشکر کو ٹوٹا ہوا اور ہر طرف سے ہولناک صورت والے پُلِندوں کے ہاتھوں قتل ہوتے دیکھا تو وزیروں نے اُس راجہ سے عرض کیا۔

athathen
atha:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भ/अनन्तरार्थक (then)
bhagnambroken, routed
bhagnam:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhagna (कृदन्त-प्रातिपदिक; √bhañj भञ्ज्)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बलम्-विशेषण
balamarmy, force
balam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Sambandha (Gerundial link/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootdṛś (दृश् धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having seen)
vadhyamānambeing slain
vadhyamānam:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvadhya (कृदन्त-प्रातिपदिक; √vadh वध्)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्/मान), कर्मणि-प्रयोग; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बलम्-विशेषण
samantataḥon all sides
samantataḥ:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsamantataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (on all sides)
pulindaiḥby the Pulindas (tribesmen)
pulindaiḥ:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootpulinda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
dāruṇa-ākāraiḥof fierce appearance
dāruṇa-ākāraiḥ:
Karana (Qualifier/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootdāruṇa (प्रातिपदिक) + ākāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; कर्मधारय-समास; पुलिन्दैः-विशेषण
procuḥsaid, spoke
procuḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + vac (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
tamto him
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
mantriṇaḥministers
mantriṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmantrin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
nṛpamthe king
nṛpam:
Karma (Addressee/कर्म)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; संबोधनार्थे कर्म (addressed object)

Narrator (Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; exact speaker not explicit in snippet)

Scene: Ministers, anxious yet composed, approach a king amid chaos: soldiers falling, Pulinda warriors pressing from all sides, the king’s chariot surrounded, dust and blood in the air.

P
Pulinda
M
Ministers (Mantrin)
K
King (Haihaya ruler, implied)

FAQs

When wrongdoing brings ruin, wise counsel urges retreat and correction rather than stubborn escalation.

No site is named in this particular verse; it remains within the chapter’s tīrtha-māhātmya narrative frame.

None.