Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65
Devanagari script
ततस्ते राक्षसाः शेषाः समंतात्तं महीपतिम् । परिवार्य महावृक्षैर्जघ्नुः पाषाणवृष्टिभिः
Transliteration
tataste rākṣasāḥ śeṣāḥ samaṃtāttaṃ mahīpatim | parivārya mahāvṛkṣairjaghnuḥ pāṣāṇavṛṣṭibhiḥ
Translation
پھر باقی راکشسوں نے ہر طرف سے بادشاہ کو گھیر لیا اور بڑے بڑے درخت پھینک کر اور پتھروں کی بارش کر کے اس پر حملہ کیا۔
Word by Word
ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय (indeclinable), क्रियाविशेषण (adverb)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural)
राक्षसाःrākṣasas
राक्षसाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural)
शेषाःremaining
शेषाः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural)
समन्तात्from all sides
समन्तात्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात् (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), क्रियाविशेषण (adverb)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्गे (masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (singular)
महीपतिम्the king
महीपतिम्:
Karma (Object apposition/कर्म-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootमही + पति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, पुल्लिङ्गे (masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (singular)
परिवार्यhaving surrounded
परिवार्य:
Sambandha (Gerundial/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootपरि-√वृ (धातु) → परिवार्य (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया (prior action)
महावृक्षैःwith huge trees
महावृक्षैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहा + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘great trees’), पुल्लिङ्गे (masculine), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम् (plural)
जघ्नुःthey struck/killed
जघ्नुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), बहुवचनम् (plural), परस्मैपदम् (Parasmaipada)
पाषाणवृष्टिभिःwith showers of stones
पाषाणवृष्टिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाषाण + वृष्टि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘stone-rain’), स्त्रीलिङ्गे (feminine), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम् (plural)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator; specific speaker not stated in snippet)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: dvija-sattama (contextual addressee)
Visual Art Cues
Scene: Rākṣasas encircle the king; uprooted trees are swung like clubs; stones rain down in an arc, creating a chaotic ring around the central, steadfast ruler.
Characters & Entities
R
RākṣasaM
Mahīpati (king)FAQs
Adharma often retaliates collectively; steadfastness in protecting order is a hallmark of righteous kingship.
Not explicitly named in this verse.
None.