Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56
Devanagari script
ततस्तं वेष्टयित्वापि समंताद्राक्षसो नृपम् । प्रोवाच वचनं क्रुद्धो नादेनापूरयन्दिशः
Transliteration
tatastaṃ veṣṭayitvāpi samaṃtādrākṣaso nṛpam | provāca vacanaṃ kruddho nādenāpūrayandiśaḥ
Translation
پھر اس راکشس نے بادشاہ کو چاروں طرف سے گھیر لیا اور غصے میں بولا، اس کی دھاڑ نے تمام سمتوں کو بھر دیا۔
Word by Word
ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्यय (adverb), तसिल्-प्रत्ययान्त (then/thereafter)
तम्him
तम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
वेष्टयित्वाhaving surrounded
वेष्टयित्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootवेष्ट् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having surrounded/encircled)
अपिalso/even
अपि:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ (also/even)
समन्तात्on all sides
समन्तात्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात् (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (spatial adverb), पञ्चमी-अर्थ (from all sides/around)
राक्षसःthe demon
राक्षसः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
नृपम्the king
नृपम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
प्रोवाचsaid/spoke
प्रोवाच:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Active)
वचनम्words/speech
वचनम्:
कर्म (Object of प्रोवाच)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
विशेषण (Adjectival to कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier of राक्षसः)
नादेनwith a roar/sound
नादेन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootनाद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
अपूरयत्filled
अपूरयत्:
क्रिया (Finite verb; describes action of rākṣasaḥ)
TypeVerb
Rootआ+पूर् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Active)
दिशःthe directions
दिशः:
कर्म (Object of अपूरयत्)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
Speaker
Sūta (implied)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: The king is ringed by rākṣasas; the leader leans forward, mouth open in a thunderous roar that seems to ripple through sky and earth, birds scattering and trees bending.
Characters & Entities
R
rākṣasaN
nṛpa (king)FAQs
Adharma often manifests as intimidation and noise; dharma is tested amid fear and pressure.
Not specified in this verse.
None.