Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रो जगाम निजमाश्रमम् । बभूव सोऽपि भूपालो व्याघ्रो रौद्रतमाकृतिः

evamuktvā sa viprendro jagāma nijamāśramam | babhūva so'pi bhūpālo vyāghro raudratamākṛtiḥ

یوں کہہ کر وہ برہمنوں میں برتر اپنے آشرم کو چلا گیا۔ اور وہ بھوپال بھی نہایت ہیبت ناک صورت والا خونخوار ببر شیر (ببر) بن گیا۔

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकारवाचक: thus)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) → उक्त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund): having said
सःhe
सः:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nom. sg.)
विप्रेन्द्रःchief of brāhmaṇas
विप्रेन्द्रः:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्रेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nom. sg.); सः इति समानाधिकरणम्
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg.)
निजम्his own
निजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अत्र ‘आश्रमम्’ इति नपुंसकस्य विशेषणम्
आश्रमम्hermitage
आश्रमम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रचलितः पुल्लिङ्गः), द्वितीया, एकवचन (Acc. sg.)
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg.)
सःhe
सः:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nom. sg.)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अपि = also)
भूपालःthe king
भूपालः:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूपाल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nom. sg.); सः इति समानाधिकरणम्
व्याघ्रःa tiger
व्याघ्रः:
Pradhana-kriya-puraka (Predicate complement/विधेय)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nom. sg.); भूपालः इति समानाधिकरणम्
रौद्रतम्fierceness, ferocity
रौद्रतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootरौद्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Acc. sg.); ‘आकृतिः’ इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः (रौद्रताम् आकृतिम्)
आकृतिःform, appearance
आकृतिः:
Pradhana-kriya-puraka (Predicate complement/विधेय)
TypeNoun
Rootआकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nom. sg.)

Narrator (contextual, unspecified in snippet)

Type: kshetra

Scene: Durvāsā departs to his hermitage; simultaneously the king’s body contorts into a tiger—muscular, striped, eyes blazing—capturing the instant of curse fruition against a forested backdrop.

D
Durvāsā
Ā
Āśrama
R
Rājā
V
Vyāghra

FAQs

A curse functions as immediate karmic consequence, driving the soul toward a later redemptive encounter with the sacred.

The verse advances the tīrtha-māhātmya plot toward the liṅga-darśana that grants liberation, though no location-name is stated here.

None; it narrates the effectuation of the curse and the sage’s departure.