Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

Devanagari script

त्वत्प्रसादात्सुरश्रेष्ठ यत्किंचिद्धरणीतले । तदस्ति मे गृहे सर्वं वांछितं स्वेन चेतसा

Transliteration

tvatprasādātsuraśreṣṭha yatkiṃciddharaṇītale | tadasti me gṛhe sarvaṃ vāṃchitaṃ svena cetasā

Translation

اے دیوتاؤں میں برتر! آپ کے پرساد سے زمین پر جو کچھ بھی ہے—میرے دل کی چاہ کے مطابق سب کچھ—وہ سب میرے گھر میں پہلے ہی موجود ہے۔

Word by Word

• त्वत्प्रसादात्: from your grace
• त्वत्प्रसादात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (from/through your grace)

• सुरश्रेष्ठ: O best of gods
• सुरश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; सम्बोधन

• यत्: whatever
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यवमर्श (relative pronoun)

• किंचित्: anything
• किंचित्: Karta (Subject of अस्ति)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (निपात)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अनिश्चितार्थक सर्वनाम (something/anything)

• धरणीतले: on the surface of the earth
• धरणीतले: Adhikarana (Location/देशाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धरणी (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (on the earth)

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject of अस्ति)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तद्-प्रत्यवमर्श (that)

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (of me/my)

• गृहे: in (my) house
• गृहे: Adhikarana (Location/देशाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (in the house)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karta (Subject of अस्ति)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समुच्चयार्थ (everything)

• वाञ्छितम्: desired
• वाञ्छितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाञ्छ् (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (desired; qualifying सर्वम्)

• स्वेन: by (my) own
• स्वेन: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन; विशेषण (own; qualifying चेतसा)

• चेतसा: mind, heart
• चेतसा: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: चेतस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (by mind/heart)

Speaker

Devotee/King (addressing Śiva; inferred from immediate narrative context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Camatkārapura (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The devotee, hands folded, speaks calmly to Śiva: his home and life already feel complete by divine grace; Śiva listens with a gentle, knowing expression; Gaurī’s presence suggests compassionate mediation of boons.

Characters & Entities

• Śiva (addressed as suraśreṣṭha)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace makes worldly attainments insignificant; the devotee recognizes fullness and contentment as gifts of Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named in this verse; it is a personal address within the wider Tīrthamāhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse expresses gratitude and the theology of prasāda (grace).