Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

अथ क्षुत्क्षामकण्ठस्य श्रांतस्य मम भास्करः । अस्ताचलमनुप्राप्तः संध्याकालस्ततोऽभवत्

atha kṣutkṣāmakaṇṭhasya śrāṃtasya mama bhāskaraḥ | astācalamanuprāptaḥ saṃdhyākālastato'bhavat

پھر بھوک اور تھکن سے میرا گلا خشک ہو گیا اور میں نڈھال ہو گیا؛ سورج مغربی پہاڑ کے پیچھے جا پہنچا اور شام کی سنجھا چھا گئی۔

athathen; now
atha:
Anantarya (Sequence/अनन्तर)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक-निपातः)
kṣut-kṣāma-kaṇṭhasyaof (me) whose throat was emaciated by hunger
kṣut-kṣāma-kaṇṭhasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkṣut (प्रातिपदिक) + kṣāma (प्रातिपदिक) + kaṇṭha (प्रातिपदिक)
Formसमास (तत्पुरुष; ‘hunger-thinned throat’); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचनम्
śrāntasyaof (me) tired
śrāntasya:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśrānta (bhram/śram धातु-निष्पन्न क्त-कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्तं भूतकृदन्तम्; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम्; mama इत्यस्य विशेषणम् — ‘tired’
mamamy; of me
mama:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचनम्
bhāskaraḥthe sun
bhāskaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhāskara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
asta-acalamthe western mountain (mount of setting)
asta-acalam:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeNoun
Rootasta (प्रातिपदिक) + acala (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; गत्यर्थकक्रियायाः कर्म/गन्तव्यं
anuprāptaḥreached
anuprāptaḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootanu+pra+āp (धातु) + kta (क्त) → anuprāpta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्तं भूतकृदन्तम्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; bhāskaraḥ इति कर्तरि — ‘having reached’
saṃdhyā-kālaḥthe time of twilight
saṃdhyā-kālaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃdhyā (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
tataḥthen; thereupon
tataḥ:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्) — thereupon
abhavatbecame; occurred
abhavat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ्-लकारः (अनद्यतनभूत/इम्परफेक्ट), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

Unspecified narrator (a devotee/pilgrim speaking within the Tīrthamāhātmya context)

Tirtha: Camatkārapura

Type: kshetra

Listener: dvija-sattamāḥ

Scene: The sun sinking; long shadows in the city; the traveler clutching his throat, exhausted; the sky turning saffron; a ruined shrine silhouette ahead.

B
Bhāskara (Sun)
S
Saṃdhyā (twilight)

FAQs

As day turns to twilight, the narrative signals a shift from worldly striving to spiritual turning—night becomes a field for devotion.

The broader setting is the Nāgarakhaṇḍa’s tīrtha-region; the story is moving toward Mahākāla’s sacred precinct.

Implicitly, saṃdhyā-time is sacred for worship, though no specific saṃdhyā-rite is stated here.