Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27
Devanagari script
तदोत्थिता पुनर्वाणी तारा गगनगोचरा । विश्वामित्रं मुनिश्रेष्ठं हर्षयंती द्विजोत्तमाः
Transliteration
tadotthitā punarvāṇī tārā gaganagocarā | viśvāmitraṃ muniśreṣṭhaṃ harṣayaṃtī dvijottamāḥ
Translation
پھر دوبارہ ایک آواز اُٹھی—ستارے کی مانند، آسمان میں گردش کرتی ہوئی—جو وشوامتر، بہترین رِشی، کو مسرور کرنے لگی، اے برتر دِوِج!
Word by Word
तदाthen
तदा:
Kāla (Temporal adverb/काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
उत्थिताarisen
उत्थिता:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootud-√sthā (स्था धातु) + utthitā (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘वाणी’ इति विशेषण
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण
वाणीspeech; voice
वाणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvāṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
ताराTārā (name)
तारा:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Roottārā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘वाणी’ इत्यस्य समानाधिकरणम्
गगनगोचराmoving in the sky
गगनगोचरा:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootgagana-gocarā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (gagana + gocarā)
विश्वामित्रम्Viśvāmitra
विश्वामित्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootviśvāmitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (viśva + mitra)
मुनिश्रेष्ठम्best of sages
मुनिश्रेष्ठम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmuniśreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (muni + śreṣṭha); ‘विश्वामित्रम्’ इति विशेषण
हर्षयन्तीgladdening
हर्षयन्ती:
Kriyā (Participial action/क्रिया)
TypeAdjective
Root√hṛṣ (हृष् धातु) + harṣayantī (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/न्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मसापेक्ष—‘विश्वामित्रम्’ इति कर्म
द्विजोत्तमाthe best of the twice-born (lady)
द्विजोत्तमा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija-uttamā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (dvija + uttamā); ‘तारा’ इत्यस्य विशेषण/उपाधि
Speaker
Narrator
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A star-like voice-form rises again in the sky, moving across the heavens; Viśvāmitra’s face brightens with delight as the revelation continues.
Characters & Entities
V
ViśvāmitraA
Aśarīrā VāṇīFAQs
Guidance for the devotee appears repeatedly when the seeker remains attentive and faithful in a sacred setting.
Puṣkara (implied by the ongoing Puṣkara-centered Tīrthamāhātmya narrative).
None; it transitions to instructions for identifying the correct water-body/spot.