Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51

Devanagari script

यस्तं पूजयते भक्त्या श्रद्धया परया युतः । चातुर्मास्ये विशेषेण स याति परमां गतिम्

Transliteration

yastaṃ pūjayate bhaktyā śraddhayā parayā yutaḥ | cāturmāsye viśeṣeṇa sa yāti paramāṃ gatim

Translation

جو کوئی اعلیٰ ترین شردھا کے ساتھ بھکتی میں یکت ہو کر اُس کی پوجا کرتا ہے—خصوصاً چاتُرمَاسیہ کے دوران—وہ پرم گتی کو پہنچتا ہے۔

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पूजयते: worships
• पूजयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• परया: supreme; highest
• परया: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणं श्रद्धायाः

• युतः: endowed (with)
• युतः: Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: युज् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'endowed/connected'

• चातुर्मास्ये: during Cāturmāsya
• चातुर्मास्ये: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• विशेषेण: especially
• विशेषेण: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण-प्रयोगः (instrumental adverb: 'especially')

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• याति: goes; attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• परमाम्: supreme
• परमाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणं गतिम्

• गतिम्: state; destination
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sauti)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvija-śreṣṭhas / Naimiṣāraṇya sages (implied)

Visual Art Cues

Scene: A devotee (or group of pilgrims) offers flowers, lamps, and water to Janārdana with intense faith during the rainy-season Cāturmāsya; the Lord’s presence is calm and granting.

Characters & Entities

• Cāturmāsya
• Bhakti
• Śraddhā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion joined with deep faith, timed with sacred seasons like Cāturmāsya, is taught to yield the highest spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The established worship-site of jala-śāyī Janārdana described earlier in Adhyāya 41.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pūjā (worship) with bhakti and śraddhā, with special emphasis during the Cāturmāsya period.