Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

अथ कालप्रभोनाम दानवो बलगर्वितः । स शक्रं पुरतो दृष्ट्वा वज्रोच्छ्रितकरं स्थितम् । प्रोवाच प्रहसन्वाक्यं मेघगम्भीरनिःस्वनः

atha kālaprabhonāma dānavo balagarvitaḥ | sa śakraṃ purato dṛṣṭvā vajrocchritakaraṃ sthitam | provāca prahasanvākyaṃ meghagambhīraniḥsvanaḥ

پھر کال پرَبھا نامی ایک دانَو، قوت کے غرور سے پھولا ہوا، سامنے شَکر (اِندر) کو دیکھ کر—جو بجلی کے ہتھیار (وَجر) کو تھامے بازو بلند کیے کھڑا تھا—ٹھٹھا کر کے بولا؛ اس کی آواز بادلوں کی گرج جیسی گہری تھی۔

athathen
atha:
Kāla-adhikaraṇa (Sequencing)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; ‘then’
kālaprabhaḥKālaprabha
kālaprabhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkāla + prabha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; proper name ‘Kālaprabha’
nāmaby name
nāma:
Sambandha (Naming particle)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formनाम-निपात; indeclinable ‘by name’
dānavaḥa Dānava (demon)
dānavaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; apposition to kālaprabhaḥ
balagarvitaḥproud of his strength
balagarvitaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbala + garvita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘proud of strength’
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; pronoun referring to Kālaprabha
śakramŚakra (Indra)
śakram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśakra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; object of dṛṣṭvā
purataḥin front
purataḥ:
Deśa-adhikaraṇa (Place)
TypeIndeclinable
Rootpurataḥ (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय; adverb ‘in front’
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootdṛś (धातु) → dṛṣṭvā (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive) ‘having seen’
vajrocchritakaramwith hand raised holding the thunderbolt
vajrocchritakaram:
Karma-viśeṣaṇa (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootvajra + ucchrita + kara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; qualifies śakram: ‘whose hand is raised with the thunderbolt’
sthitamstanding
sthitam:
Karma-viśeṣaṇa (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु) → sthita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; qualifies śakram ‘standing’
provācaspoke
provāca:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + vac (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; parasmaipada; ‘said/spoke forth’
prahasanlaughing
prahasan:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeAdjective
Rootpra + has (धातु) → prahasan (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘laughing’ (agreeing with saḥ)
vākyamwords, a speech
vākyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; object of provāca
meghagambhīraniḥsvanaḥwith a cloud-deep roar/voice
meghagambhīraniḥsvanaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmegha + gambhīra + niḥsvana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘having a sound deep like thunderclouds’ (qualifies saḥ)

Kālaprabha (Dānava)

Type: kshetra

Scene: Kālaprabha, towering and armored, laughs mockingly; Indra stands firm, vajra raised, poised for strike; stormclouds echo the asura’s thunderous voice.

K
Kālaprabha
Ś
Śakra (Indra)
V
Vajra

FAQs

Bala-garva (arrogance of power) leads to derision and downfall; dharma requires humility even amid strength.

Not specified in this verse; it is part of the narrative context within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya.

None; the verse introduces a combat dialogue.