Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

भद्रजात्या गजा ये मे मदान्धाः षष्टिहायनाः । मया विना मिथो युद्धे कस्तानद्य नियोक्ष्यति

bhadrajātyā gajā ye me madāndhāḥ ṣaṣṭihāyanāḥ | mayā vinā mitho yuddhe kastānadya niyokṣyati

میرے وہ شریف النسل ہاتھی—مستی میں اندھے، ساٹھ برس کے—جب آپس میں لڑ پڑیں تو آج میرے بغیر انہیں کون قابو میں رکھے گا اور کون انہیں میدان میں لگائے گا؟

भद्रजात्याःof noble breed
भद्रजात्याः:
Karta (Subject-Qualifier)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक) + जाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; पञ्चमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे कर्मधारय-सदृशः (भद्रा जातिः यस्य/येषां ते) विशेषण (of 'गजाः')
गजाःelephants
गजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
येwhich/who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (संबन्धक-सर्वनाम)
मेmy/of me
मे:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; enclitic form
मदान्धाःblinded by rut/intoxication
मदान्धाः:
Karta (Subject-Qualifier)
TypeAdjective
Rootमद (प्रातिपदिक) + अन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय (मदेन अन्धाः) विशेषण (of 'गजाः')
षष्टिहायनाःsixty years old
षष्टिहायनाः:
Karta (Subject-Qualifier)
TypeAdjective
Rootषष्टि (संख्या-प्रातिपदिक) + हायन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्विगु-समास (षष्टिः हायनानि येषां ते) विशेषण (of 'गजाः')
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agentive means)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन
विनाwithout
विना:
Sambandha (Exclusion)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय (उपसर्गसदृश-निपात, 'without'; सह तृतीया/पञ्चमी-योग)
मिथःmutually
मिथः:
Sambandha (Reciprocal)
TypeIndeclinable
Rootमिथः (अव्यय)
Formअव्यय (परस्परार्थक, adverb: 'mutually/with each other')
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
कःwho?
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (प्रश्न-सर्वनाम)
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अद्यtoday/now
अद्य:
Sambandha (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक)
नियोक्ष्यतिwill deploy/assign
नियोक्ष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि+√युज् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Narrator (contextual; the afflicted person’s lament within the narration)

Scene: A ruler laments about his noble, rut-maddened sixty-year-old elephants; in the background, massive elephants clash, mahouts absent, dust rising—symbol of uncontrolled power without rightful guidance.

G
Gaja (elephants)

FAQs

Power and resources demand stewardship; when capability is lost, the weight of responsibility becomes clear—pushing the seeker toward dharmic restoration and right guidance.

No specific tīrtha is referenced in this verse.

None; the verse focuses on duty and the practical consequences of incapacity.