Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 131
Devanagari script
एवं प्रजल्पमानोऽपि स दंडेन मया हतः । सूत तत्सूदनार्थाय निर्विकल्पेन चेतसा
Transliteration
evaṃ prajalpamāno'pi sa daṃḍena mayā hataḥ | sūta tatsūdanārthāya nirvikalpena cetasā
Translation
یوں باتیں کرتے ہوئے بھی، اے سوت! میں نے بے تردد دل کے ساتھ اسے مار ڈالنے کے ارادے سے اپنے عصا سے اس پر ضرب لگائی۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (प्रकारवाचक)
प्रजल्पमानःspeaking prattle; talking
प्रजल्पमानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + जल्प् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/शानच्-प्रत्यय; परस्मैपदी शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिeven; although
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निपात)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — सर्वनाम
दण्डेनwith a staff
दण्डेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन
हतःstruck; killed
हतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सूतO Sūta
सूत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
तत्सूदनार्थायfor the purpose of killing him
तत्सूदनार्थाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + सूदन (प्रातिपदिक; √सूद् 'to kill') + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तस्य सूदनस्य अर्थाय); पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन
निर्विकल्पेनwith unwavering; resolute
निर्विकल्पेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootनिर् (उपसर्ग/अव्यय) + विकल्प (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (विकल्पो नास्ति यस्मिन्); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग? (चेतसा सह विशेषणत्वात् पुंलिङ्गेऽपि), तृतीया (3rd), एकवचन
चेतसाwith mind
चेतसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
Speaker
Narrator addressing Sūta (frame-story cue)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Sūta (outer frame)
Visual Art Cues
Scene: A staff-bearing pilgrim strikes a speaking serpent despite its plea; the moment is charged—raised club, coiled body, witnesses implied, sacred water nearby.
Characters & Entities
S
SūtaD
daṇḍa (staff)FAQs
When the mind becomes rigid in anger, it ignores counsel and commits harm—leading to karmic entanglement.
Not specified in the verse; it is part of the broader tīrtha-māhātmya narration.
None.