Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 202

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सोऽपि राजा सुदुर्मनाः । मनसा चिन्तयामास मरणे कृतनिश्चयः

tasya tadvacanaṃ śrutvā so'pi rājā sudurmanāḥ | manasā cintayāmāsa maraṇe kṛtaniścayaḥ

اُس کی بات سن کر وہ بادشاہ بھی نہایت دل گرفتہ ہو گیا؛ اور دل میں موت کا پختہ ارادہ کر کے سوچنے لگا۔

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (vacanam)
वचनम्speech, words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (Absolutive/Gerund), पूर्वक्रिया
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्यय
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सुदुर्मनाःvery dejected
सुदुर्मनाः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसु + दुर्मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (rājā); उपसर्ग-पूर्वपद (intensifier)
मनसाwith (his) mind
मनसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
चिन्तयामासpondered, thought
चिन्तयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलिट्-लकार (Periphrastic perfect/आम-प्रयोग), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
मरणेin death / about dying
मरणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
कृतनिश्चयःresolved, having made a decision
कृतनिश्चयः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ-धातु, क्त) + निश्चय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (rājā); कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोग: 'कृतः निश्चयः यस्य' (idiomatic)

Unspecified (narrative voice)

Scene: A king seated in a dim court or forest-edge pavilion, head bowed, hands slack, eyes downcast—his mind turning toward death; attendants and a learned figure nearby watch in concern.

I
Indradyumna (contextual)
G
Gṛdhrarāja (contextual)

FAQs

When worldly supports collapse, the mind confronts impermanence; dharma calls one to seek higher refuge rather than despair.

No specific tīrtha is named; the verse is part of the larger Tīrthamāhātmya pilgrimage narrative.

None; it describes an emotional and moral crisis rather than a ritual instruction.