Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 177

Devanagari script

एवं मे कौशिकत्वं हि संजातं तु महाद्युते । भार्गवस्य तु शापेन कन्यार्थे यत्तवोदितम्

Transliteration

evaṃ me kauśikatvaṃ hi saṃjātaṃ tu mahādyute | bhārgavasya tu śāpena kanyārthe yattavoditam

Translation

یوں، اے نہایت درخشاں! میرا کوشکیتو (کوشک ہونے کی حالت) بھارگو کے شاپ کے سبب پیدا ہوا، جیسا کہ تم نے کنیا کے بارے میں فرمایا تھا۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Manner adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (प्रकारवाचक) — thus/in this manner

• मे: of me/my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध) / चतुर्थी (सम्प्रदान) एकवचन; अत्र ‘मे’ = मम (of me)

• कौशिकत्वम्: the state of being Kauśika
• कौशिकत्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कौशिक-त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; भाववाचक तद्धितान्त (त्व)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात) — emphasis/causal (indeed/for)

• संजातम्: has arisen/occurred
• संजातम्: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: सम्-√जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कौशिकत्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात) — but/indeed

• महाद्युते: O great-lustrous one
• महाद्युते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाद्युति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन; कर्मधारयः (महान् द्युतिः यस्य)

• भार्गवस्य: of Bhārgava (Paraśurāma)
• भार्गवस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भार्गव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात)

• शापेन: by the curse
• शापेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• कन्यार्थे: regarding the maiden/for the maiden’s sake
• कन्यार्थे: Adhikarana (Topic/विषय)
• Type: Noun
• Root: कन्या-अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (कन्यायाः अर्थः/कन्यायै अर्थः) — ‘regarding the maiden/for the maiden’s sake’

• यत्: that which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (that which)

• तव: by you/your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन

• उदितम्: spoken/said
• उदितम्: Karma (Predicate qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उद्-√वद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम् — spoken/said

Speaker

Unnamed first-person narrator within the story (speaker not explicitly named in excerpt)

Visual Art Cues

Scene: A solemn dialogue: a radiant figure recounts how a Bhārgava’s curse caused his becoming ‘Kauśika’, tied to a maiden-related episode; the atmosphere is confessional and fated.

Characters & Entities

• Bhārgava (descendant of Bhṛgu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Actions tied to desire and social bonds can trigger powerful karmic repercussions, often framed through curses in Purāṇic narrative.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse does not name a tīrtha; it explains the backstory within the broader tīrtha-māhātmya chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.