Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि प्रमाणं युगसंभवम् । माहात्म्यं च स्वरूपं च यथावद्वक्तुमर्हसि

Transliteration

bhagavañchrotumicchāmi pramāṇaṃ yugasaṃbhavam | māhātmyaṃ ca svarūpaṃ ca yathāvadvaktumarhasi

Translation

اے بھگون! میں یُگ کی مقدار اور اس کی پیدائش سننا چاہتا ہوں؛ اس کی عظمت اور اس کی حقیقی صورت بھی۔ مہربانی فرما کر اسے درست طور پر بیان کیجیے، جیسا بیان کرنا چاہیے۔

Word by Word

• भगवन्: O venerable one
• भगवन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन — Vocative singular

• श्रोतुम्: to hear
• श्रोतुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) → श्रोतुम् (तुमुन्)
• Form: कृदन्त (तुमुन्-प्रत्यय), अव्ययवत् — Infinitive ‘to hear’

• इच्छामि: I desire
• इच्छामि: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष्/इच्छ् (धातु)
• Form: लट् (परस्मैपद), उत्तमपुरुष, एकवचन — Present, 1st person singular

• प्रमाणम्: the measure/extent, authority
• प्रमाणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रमाण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन — Accusative singular

• युगसंभवम्: arising in (this) age/yuga
• युगसंभवम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युग (प्रातिपदिक) + सम्भव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन — Accusative singular; विशेषण of ‘प्रमाणम्’

• माहात्म्यम्: the greatness, sacred glory
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन — Accusative singular

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय) — conjunction

• स्वरूपम्: the true form/nature
• स्वरूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन — Accusative singular

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय) — conjunction

• यथावत्: properly, correctly
• यथावत्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण) — adverb ‘properly, as it is’

• वक्तुम्: to tell
• वक्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) → वक्तुम् (तुमुन्)
• Form: कृदन्त (तुमुन्-प्रत्यय), अव्ययवत् — Infinitive ‘to speak/tell’

• अर्हसि: you are able/ought
• अर्हसि: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट् (परस्मैपद), मध्यमपुरुष, एकवचन — Present, 2nd person singular

Speaker

Indra (Tridaśeśvara)

Skanda Dialogue

Listener: Audience (implicit)

Visual Art Cues

Scene: Indra requests a precise exposition of yuga origin, measure, greatness, and true nature; Bṛhaspati poised to teach, with manuscripts and a calm instructive gaze.

Characters & Entities

• Indra
• Bṛhaspati

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

One should seek authoritative teaching on cosmic time (yuga) and dharma from a qualified guru.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is specified in this verse; it requests a doctrinal explanation within a tīrtha-māhātmya context.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a request for correct exposition (yathāvat-vacana).