Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 90

Devanagari script

एषोऽहं संप्रदास्यामि प्रियान्प्राणान्कृते तव । गृहाण स्वेच्छयाऽस्थीनि स्वकार्यार्थं पुरंदर

Transliteration

eṣo'haṃ saṃpradāsyāmi priyānprāṇānkṛte tava | gṛhāṇa svecchayā'sthīni svakāryārthaṃ puraṃdara

Translation

دیکھو، تمہاری خاطر میں اپنی عزیز جان قربان کر دوں گا۔ اے پورندر، اپنے مقصد کی تکمیل کے لیے میری ہڈیاں اپنی مرضی سے لے لو۔

Word by Word

• एषः: this (person)
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (अहम् इत्यस्य विशेषण/निर्देश)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सम्प्रदास्यामि: will give over, will hand (to you)
• सम्प्रदास्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + प्र + दा (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• प्रियान्: dear
• प्रियान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; (प्राणान् इति पदस्य विशेषण)

• प्राणान्: life-breaths, lives
• प्राणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• कृते: for the sake (of)
• कृते: Prayojana (Purpose)
• Type: Indeclinable
• Root: कृत (कृदन्त, √कृ)
• Form: सप्तमी-एकवचनरूपेण प्रयुक्तं हेतौ/निमित्ते (for the sake of); अव्ययीभावप्राय प्रयोग

• तव: of you / for you
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• गृहाण: take, accept
• गृहाण: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• स्वेच्छया: by (your) own wish
• स्वेच्छया: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: स्व + इच्छा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (by your own will)

• अस्थीनि: bones
• अस्थीनि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्थि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• स्वकार्यार्थम्: for your own task
• स्वकार्यार्थम्: Prayojana (Purpose)
• Type: Indeclinable
• Root: स्व + कार्य + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: प्रयोजनवाचकं पदम्; द्वितीया-एकवचनरूपेण (for your own purpose/work)

• पुरन्दर: O Purandara (Indra)
• पुरन्दर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुरन्दर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; (इन्द्रस्य उपनाम)

Speaker

Dadhīci

Visual Art Cues

Scene: The seer, unwavering, offers his very prāṇa to Indra; Indra stands as Purandara, receiving the vow with grave reverence; the moment is charged with heroic devotion.

Characters & Entities

• Dadhīci
• Indra (Purandara)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest gift is voluntary surrender of self for dharma—offered without compulsion and without regret.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse belongs to a tīrtha-mahātmya chapter but here the glorification centers on dāna and tapas rather than a named place.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal ritual is specified; it exemplifies the spirit of dāna (giving) as an inner vow.