Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 89

Devanagari script

धन्यानि च ममास्थीनि यानि देवेश ते हितम् । करिष्यंति सदा कार्यं रक्षार्थं त्रिदिवौकसाम्

Transliteration

dhanyāni ca mamāsthīni yāni deveśa te hitam | kariṣyaṃti sadā kāryaṃ rakṣārthaṃ tridivaukasām

Translation

اے دیوتاؤں کے مالک، میری ہڈیاں واقعی مبارک ہیں، کیونکہ یہ جنت کے باسیوں کی حفاظت کے لیے آپ کے نیک مقصد کو پورا کریں گی۔

Word by Word

• धन्यानि: blessed, fortunate
• धन्यानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (अस्थीनि इति पदस्य विशेषण)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• अस्थीनि: bones
• अस्थीनि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्थि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• यानि: which
• यानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धवाचक (relative)

• देवेश: O lord of the gods
• देवेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन

• ते: for you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन

• हितम्: benefit, good
• हितम्: Prayojana (Purpose)
• Type: Noun
• Root: हित (कृदन्त, √धा)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (उद्देश्य/प्रयोजनार्थे)

• करिष्यन्ति: will do, will accomplish
• करिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (always)

• कार्यम्: task, work
• कार्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार्य (कृदन्त, √कृ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• रक्षार्थम्: for protection
• रक्षार्थम्: Prayojana (Purpose)
• Type: Indeclinable
• Root: रक्षा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् प्रयोजनार्थकं पदम्; द्वितीया-एकवचनरूपेण प्रयोजनवाचक (for the sake of protection)

• त्रिदिवौकसाम्: of the dwellers of heaven (gods)
• त्रिदिवौकसाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्रिदिव + ओकस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Dadhīci

Visual Art Cues

Scene: A serene great seer speaks with calm resolve before the Lord of gods, declaring his bones blessed for the protection of heaven; the atmosphere is solemn, luminous, and heroic.

Characters & Entities

• Dadhīci
• Indra (Deveśa)
• Devas (Tridivaukas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the body becomes sacred when offered for the protection of others and the maintenance of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is part of tīrtha-mahātmya narration but primarily glorifies the act of dāna and the sanctity of self-offering, not a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

The theme is dāna at its highest form (self-gift), framed as service to devas and protection of the worlds.