Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

ये भूतानामधीत्येवं ततः प्रोच्य प्रपूजयेत् । धूरसीति च मंत्रेण धूपं दद्यात्समाहितः

ye bhūtānāmadhītyevaṃ tataḥ procya prapūjayet | dhūrasīti ca maṃtreṇa dhūpaṃ dadyātsamāhitaḥ

یوں بھوتوں/عناصر سے متعلق منتر پڑھ کر، پھر انہیں بلند آواز سے سنا کر پوری عقیدت سے پوجا کرے۔ دل کو یکسو کر کے ‘دھور اَسی’ منتر کے ساتھ دھوپ نذر کرے۔

येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative pronoun)
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
अधीत्यhaving studied/recited
अधीत्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootअधि-√इ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया; धातुः—इ (अध्ययने) उपसर्गः—अधि
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषणम्
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक/अपादानार्थक (then/from that)
प्रोच्यhaving uttered/said
प्रोच्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया; धातुः—वच् (वचने) उपसर्गः—प्र
प्रपूजयेत्should worship
प्रपूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√पूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
धूरसीति“dhūrasi” (mantra words)
धूरसीति:
Vacana (Quotation/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootधूरसि (मन्त्रपद/पदसमूह)
Formमन्त्र-उद्धरणरूप अव्यय (quoted mantra phrase); इति-समाप्तिसूचक
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात
मंत्रेणwith the mantra
मंत्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
धूपम्incense
धूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दद्यात्should offer/give
दद्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
समाहितःcollected, attentive
समाहितः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-√धा (धातु) → समाहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) विशेषणम् (यजमानस्य)

Skanda (deduced)

Scene: A yajamāna in a tīrtha precinct offers curling incense smoke before a deity/earth-form altar, hands steady, ritual vessels arranged; a priestly recitation atmosphere implied.

B
Bhūta (elements/beings)
D
Dhūr asi (mantra)
D
Dhūpa (incense)

FAQs

Focused mind (samādhāna) and mantra-guided offerings transform ritual into conscious worship.

No single tīrtha is named; the verse details a standard worship step used in tīrtha-related rites.

Offer dhūpa (incense) while reciting the mantra ‘Dhūr asi’, after recitations related to the bhūtas/elements.