Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

सांप्रतं वद मे कृत्स्नं सिद्धेश्वरसमुद्भवम् । विस्तरेण महाभाग परं कौतूहलं हि मे

Transliteration

sāṃprataṃ vada me kṛtsnaṃ siddheśvarasamudbhavam | vistareṇa mahābhāga paraṃ kautūhalaṃ hi me

Translation

اب مجھے سِدّھیشور کے ظہور کی پوری بات سنائیے؛ اے صاحبِ سعادت! تفصیل سے، کیونکہ مجھے بہت زیادہ تجسّس ہے۔

Word by Word

• सांप्रतम्: now
• सांप्रतम्: Kriya-vishesana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सांप्रतम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; काल-अर्थे (adverb: 'now/at present')

• वद: tell/speak
• वद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी-विभक्ति (4th/6th: to me/of me), एकवचन

• कृत्स्नम्: entire/complete
• कृत्स्नम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत्स्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• सिद्धेश्वरसमुद्भवम्: the origin of Siddheśvara
• सिद्धेश्वरसमुद्भवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धेश्वर (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सिद्धेश्वरस्य समुद्भवम् = origin of Siddheśvara)

• विस्तरेण: in detail
• विस्तरेण: Kriya-vishesana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-एकवचनरूपेण अव्ययीभूतम्; प्रकार-अर्थे (adverbial instrumental: 'in detail')

• महाभाग: O fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाभाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्य)

• परम्: great/supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• कौतूहलम्: curiosity
• कौतूहलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कौतूहल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle: emphasis/indeed)

• मे: of me / my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

Speaker

Ānarta (contextual continuation from prior verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddheśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sūta

Visual Art Cues

Scene: Ānarta leans forward in eager inquiry before Sūta; behind them, an imagined Siddheśvara liṅga emerges from earth/light, foreshadowing the forthcoming origin legend.

Characters & Entities

• Siddheśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverent inquiry into a tīrtha’s origin is treated as a dharmic pursuit that opens deeper understanding of Śiva’s sacred presence.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Siddheśvara is the focal sacred manifestation whose origin is requested.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a request for narration (kathā/ākhyāna) about the tīrtha’s origin.