Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

Devanagari script

तदा तौ पितरौ नत्वा गतोऽसौ क्रौञ्चपर्वतम् । तत्राश्रमे महापुण्ये चचार परमं तपः

Transliteration

tadā tau pitarau natvā gato'sau krauñcaparvatam | tatrāśrame mahāpuṇye cacāra paramaṃ tapaḥ

Translation

پھر اُس نے اپنے دونوں والدین کو سجدۂ تعظیم کیا اور کوانچ (کروٗنچ) پہاڑ کی طرف روانہ ہوا۔ وہاں اُس نہایت پُنیہ آشرم میں اُس نے اعلیٰ ترین تپسیا اختیار کی۔

Word by Word

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (then)

• तौ: those two
• तौ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), द्विवचन; सर्वनाम

• पितरौ: (his) two parents
• पितरौ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), द्विवचन

• नत्वा: having bowed
• नत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्तम् (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having bowed)

• गतः: went, having gone
• गतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (gone)

• असौ: he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम

• क्रौञ्चपर्वतम्: Krauñca mountain
• क्रौञ्चपर्वतम्: Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्रौञ्च + पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः (क्रौञ्चस्य पर्वतः)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (there)

• आश्रमे: in the hermitage
• आश्रमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आश्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• महापुण्ये: very sacred
• महापुण्ये: Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: महा + पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् (very holy)

• चचार: he practiced/performed
• चचार: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषणम्

• तपः: austerity, penance
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Krauñca-parvata

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: A young ascetic bows to his parents at the threshold, then journeys toward a towering mountain; at the summit-side hermitage, he performs severe austerity amid sacred trees and a fire altar.

Characters & Entities

• Krauñcaparvata

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage to a holy place and disciplined tapas, grounded in reverence to parents and elders, accelerates spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mount Krauñca and its highly meritorious āśrama are highlighted as a sacred locale.

What ritualistic prescription is mentioned?

The practice indicated is tapas (austerity) undertaken at a holy hermitage; no specific vow-details are given in this verse.