Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 60

Devanagari script

ततः सा पार्वती हृष्टा प्राप्य ज्ञानमनुत्तमम् । एवं सा परमां सिद्धिं प्रणवस्यप्रभा जनम्

Transliteration

tataḥ sā pārvatī hṛṣṭā prāpya jñānamanuttamam | evaṃ sā paramāṃ siddhiṃ praṇavasyaprabhā janam

Translation

پھر پاروتی خوش ہو کر بے مثال گیان کو پا گئی؛ یوں وہ پرنَو (اوم) کی شکتی اور نورانی تجلی سے منور ہو کر اعلیٰ ترین سِدھی تک پہنچ گئی۔

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb) — 'then/thereupon'

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम — 'she'

• पार्वती: Pārvatī
• पार्वती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — 'Pārvatī'

• हृष्टा: delighted
• हृष्टा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्यय — 'delighted'

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Purvakala (Absolutive/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र + आप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यपन्त अव्यय (gerund) — 'having obtained'

• ज्ञानम्: knowledge
• ज्ञानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — 'knowledge'

• अनुत्तमम्: unsurpassed
• अनुत्तमम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ज्ञानम्-विशेषण — 'unsurpassed'

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (manner adverb) — 'thus/in this way'

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम — 'she'

• परमाम्: supreme
• परमाम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सिद्धिम्-विशेषण — 'supreme'

• सिद्धिम्: perfection, attainment
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — 'attainment/perfection'

• प्रणवस्य: of Praṇava (Oṃ)
• प्रणवस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्रणव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन — 'of Praṇava (Oṃ)'

• प्रभाजनम्: radiance-producing (entity)
• प्रभाजनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभा + जन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (प्रभायाः जनम्) — 'source/producer of radiance' (reading assumes प्रभाजनम्)

Speaker

Brahmā (in Brahma–Nārada dialogue context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nārada

Visual Art Cues

Scene: Pārvatī, radiant and joyful, is shown receiving a surge of luminous knowledge; a subtle Oṃ-shaped aura or golden vibration emanates, signifying praṇava-prabhā and siddhi.

Characters & Entities

• Pārvatī
• Praṇava (Oṃ)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Supreme knowledge and siddhi arise through the sanctifying power of the Pranava (Oṃ), bringing inner illumination.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader setting is the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya within Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated in this verse; it emphasizes mantra-prabhā (the efficacy of Oṃ) and resulting realization.