Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

तत्रैकमपि मासार्धं यो भक्त्या पूजयेद्धरम् । स सर्वपापयुक्तोऽपि शिवलोके महीयते

Transliteration

tatraikamapi māsārdhaṃ yo bhaktyā pūjayeddharam | sa sarvapāpayukto'pi śivaloke mahīyate

Translation

جو کوئی وہاں بھکتی کے ساتھ آدھا مہینہ بھی پرَبھو دھر کی پوجا کرے، وہ اگرچہ ہر طرح کے پاپوں سے آلودہ ہو، پھر بھی شِولोक میں معزز ٹھہرتا ہے۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• एकम्: one
• एकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; ‘मासार्धम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle: even)

• मासार्धम्: half a month
• मासार्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मासस्य अर्धम्)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• हरम्: Hara (Śiva)
• हरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• सर्वपापयुक्तः: even if possessed of all sins
• सर्वपापयुक्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्वपाप (प्रातिपदिक; सर्व+पाप) + युक्त (कृदन्त; √युज् + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वपापैः युक्तः)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (even)

• शिवलोके: in Śiva’s world
• शिवलोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिवलोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शिवस्य लोकः)

• महीयते: is honored/glorified
• महीयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: ‘is honored’)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic voice; likely Sūta within Nāgarakhaṇḍa narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvijottama (unnamed)

Visual Art Cues

Scene: A sequence-like scene: a devotee remains in the kṣetra for half a month, performing daily liṅga-pūjā with bilva, water, lamps; the culmination shows the devotee radiant, welcomed toward Śiva-loka.

Characters & Entities

• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional worship (bhakti) performed at a sanctified kṣetra can elevate even the sinful to honor in Śiva’s divine realm.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The “there” refers back to Hāṭakeśvara-kṣetra in Ānarta described in the preceding verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

A sustained practice of pūjā (worship) performed with devotion for ‘māsārdha’ (half a month).