Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 26›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

। सूत उवाच । यत्पूर्वापरसीमान्तं तन्मया संप्रकीर्तितम् । दक्षिणोत्तरसंभूतं तद्वो वक्ष्यामि सांप्रतम्

Transliteration

| sūta uvāca | yatpūrvāparasīmāntaṃ tanmayā saṃprakīrtitam | dakṣiṇottarasaṃbhūtaṃ tadvo vakṣyāmi sāṃpratam

Translation

سوت نے کہا: مشرق اور مغرب کی حدیں میں نے ٹھیک ٹھیک بیان کر دی ہیں۔ اب میں تمہیں اسی طرح جنوب اور شمال کی سمت کی حد بندی اور وسعت بھی بیان کرتا ہوں۔

Word by Word
सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यत्which/that (relative)
यत्:
Karma/Pratipadya (Object/विषय)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
पूर्वापरसीमान्तम्the boundary-limit of east and west
पूर्वापरसीमान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूर्व + अपर + सीमा + अन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—पूर्वापरयोः सीमायाः अन्तः (सीमान्त)
तत्that
तत्:
Karma/Pratipadya (Object/विषय)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; निर्देशार्थ
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन
संप्रकीर्तितम्has been proclaimed/described
संप्रकीर्तितम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘has been proclaimed’
दक्षिणोत्तरसंभूतम्arisen/formed from the south and north (limits)
दक्षिणोत्तरसंभूतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदक्षिण + उत्तर + सम् + भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—दक्षिणोत्तरयोः (दिशोः) संभूतम्
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; निर्देशार्थ
वःto you (all)
वः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी (4th/6th), बहुवचन; अत्र सम्प्रदानार्थ (to you)
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सांप्रतम्now/at present
सांप्रतम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
Speaker

Sūta

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (Naimiṣāraṇya-style audience implied by Sūta-voice)

Visual Art Cues

Scene: Sūta, seated in a forest-āśrama or yajña-sabhā, addresses attentive ṛṣis, unrolling the ‘map’ of sacred space by describing directional boundaries.

Characters & Entities
S
Sūta

FAQs

Purāṇic dharma preserves sacred geography with precision, guiding pilgrims to approach holy regions correctly and respectfully.

The broader kṣetra associated with Viṣṇupadī Gaṅgā; this verse introduces the systematic listing of its boundaries.

No direct rite; it functions as a pilgrimage-guide transition to the boundary descriptions.

←Previous Verse
Next Verse→