Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

Devanagari script

गोलोकं देवमार्गेण यत्र पायसकर्दमाः । घृतनद्योमधु ह्रदा नदीनां यत्र संघशः

Transliteration

golokaṃ devamārgeṇa yatra pāyasakardamāḥ | ghṛtanadyomadhu hradā nadīnāṃ yatra saṃghaśaḥ

Translation

دیوتاؤں کے آسمانی راستے سے وہ گولوک پہنچے، جہاں کیچڑ کھیر کی مانند ہے؛ جہاں گھی کی ندیاں بہتی ہیں، شہد کے تالاب ہیں، اور بے شمار ندیاں جھنڈ در جھنڈ جمع ہوتی ہیں۔

Word by Word

• गोलोकम्: Goloka
• गोलोकम्: Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गोलोक (प्रातिपदिक-समास)
• Form: तत्पुरुष: 'गवां लोकः' (world of cows); पुंलिङ्ग, द्वितीया (Acc./2nd), एकवचन

• देवमार्गेण: by the divine path
• देवमार्गेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: देव + मार्ग (प्रातिपदिक-समास)
• Form: तत्पुरुष: 'देवानां मार्गः' (path of the gods); पुंलिङ्ग, तृतीया (Instr./3rd), एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, सम्बन्ध/देशवाचक (where)

• पायस: milk-rice, sweet milk
• पायस: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: पायस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक-समासाङ्ग

• कर्दमाः: muds, slurries
• कर्दमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कर्दम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nom./1st), बहुवचन

• पायसकर्दमाः: milk-rice muds
• पायसकर्दमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पायस + कर्दम (प्रातिपदिक-समास)
• Form: कर्मधारय: 'पायसरूपाः कर्दमाः' (mud of milk-rice); पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nom./1st), बहुवचन

• घृत: ghee
• घृत: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग

• नद्यः: rivers
• नद्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नदी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nom./1st), बहुवचन

• मधु: honey
• मधु: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग

• ह्रदाः: lakes, pools
• ह्रदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ह्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nom./1st), बहुवचन

• घृतनद्यः: rivers of ghee
• घृतनद्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: घृत + नदी (प्रातिपदिक-समास)
• Form: कर्मधारय: 'घृतरूपाः नद्यः' (rivers of ghee); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• मधुह्रदाः: honey-lakes
• मधुह्रदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मधु + ह्रद (प्रातिपदिक-समास)
• Form: कर्मधारय: 'मधुरूपाः ह्रदाः' (lakes of honey); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• नदीनाम्: of rivers
• नदीनाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नदी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (Gen./6th), बहुवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, सम्बन्ध/देशवाचक (where)

• संघशः: in groups
• संघशः: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: संघशस् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक (adverb: in groups, in multitudes)

Speaker

Gālava (narration continuing)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Goloka

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant pastoral-celestial realm: shimmering rivers of ghee, honey lakes, and a path of the gods; the ground appears like sweet rice pudding; many rivers converge in a grand gathering.

Characters & Entities

• Goloka
• Deva-mārga (celestial path)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine realms are portrayed as abundance and purity—symbols of the inexhaustible merit and bliss associated with proximity to the Eternal Deity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Goloka is the featured divine abode, described with imagery of sacred abundance.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a māhātmya-style glorification through cosmographic description.