Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

Devanagari script

पादास्ते वेदाश्चत्वारः समुद्राः स्तनतां ययुः । चंद्रार्कौ लोचने यस्या रोमाग्रेषु च देवताः

Transliteration

pādāste vedāścatvāraḥ samudrāḥ stanatāṃ yayuḥ | caṃdrārkau locane yasyā romāgreṣu ca devatāḥ

Translation

تیرے پاؤں چاروں وید ہیں؛ سمندر تیرے پستان بن گئے ہیں۔ جس کی آنکھیں چاند اور سورج ہیں، اور جس کے بالوں کی نوکوں پر دیوتا بستے ہیں۔

Word by Word

• पादाः: feet
• पादाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा (Nominative)

• ते: your
• ते: Shashthi-sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचन; षष्ठी (Genitive)

• वेदाः: Vedas
• वेदाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा (Nominative)

• चत्वारः: four
• चत्वारः: Adjective of vedāḥ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा (Nominative); संख्याविशेषण

• च: and
• च: Conjunction (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• समुद्राः: oceans
• समुद्राः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा (Nominative)

• स्तनताम्: breasts
• स्तनताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्तन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; द्वितीया (Accusative)

• ययुः: became/went (came to be)
• ययुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद

• चन्द्रार्कौ: the moon and the sun
• चन्द्रार्कौ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक) + अर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्विवचन; प्रथमा (Nominative); इतरेतर-द्वन्द्वः

• लोचने: (her) two eyes
• लोचने: Predicate nominative (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्विवचन; प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc)

• यस्याः: of whom/whose
• यस्याः: Shashthi-sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; षष्ठी (Genitive)

• रोमाग्रेषु: on the tips of the hairs
• रोमाग्रेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रोम (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; बहुवचन; सप्तमी (Locative); तत्पुरुषः ‘रोम्णाम् अग्राणि’

• च: and
• च: Conjunction (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• देवताः: deities
• देवताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा (Nominative)

Speaker

Unspecified (contextual stuti within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; likely a devotee/sage praising Devī)

Visual Art Cues

Scene: A majestic cosmic cow/Devī: four Vedas as her feet (inscribed mantras), four oceans as breasts, sun and moon as eyes, devas shimmering like tiny presences on hair-tips.

Characters & Entities

• Vedas
• Oceans
• Moon
• Sun
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sacred (Vedas) and the cosmic (sun, moon, oceans) are integrated in Devī’s being—pilgrimage and scripture converge in her.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site is named; the imagery elevates the mahātmya by portraying the cosmos itself as Devī’s form.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is cosmological praise (virāṭ/body symbolism).