Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

यः शृणोति नरो भक्त्या वाच्यमानामिमां कथाम् । गिरीशनृत्यसंबन्धामुमादेहार्द्धवर्णिताम्

Transliteration

yaḥ śṛṇoti naro bhaktyā vācyamānāmimāṃ kathām | girīśanṛtyasaṃbandhāmumādehārddhavarṇitām

Translation

جو شخص عقیدت کے ساتھ اس پڑھی جانے والی حکایت کو سنتا ہے—جو گریش (شیو) کے رقص سے وابستہ ہے اور اُما کو اس کے نصفِ بدن کی صورت میں بیان کرتی ہے—

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (m. nom. sg.)

• शृणोति: hears
• शृणोति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (3rd sg. pres. P.)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (m. nom. sg.)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (f. instr. sg.)

• वाच्यमानाम्: being recited/spoken
• वाच्यमानाम्: Visheshana (Qualifier of ‘kathām’/विशेषण)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपदी कृदन्त (passive present participle); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (f. acc. sg.)

• इमाम्: this
• इमाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (f. acc. sg.)

• कथाम्: story, narrative
• कथाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (f. acc. sg.)

• गिरीश-नृत्य-सम्बन्धाम्: connected with Girīśa’s (Śiva’s) dance
• गिरीश-नृत्य-सम्बन्धाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गिरीश (प्रातिपदिक) + नृत्य (प्रातिपदिक) + सम्बन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (f. acc. sg.)

• उमा-देह-अर्द्ध-वर्णिताम्: describing the half-body of Umā
• उमा-देह-अर्द्ध-वर्णिताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उमा (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक) + अर्द्ध (प्रातिपदिक) + वर्णित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (f. acc. sg.); ‘वर्णित’ = क्त-प्रत्ययान्त (described)

Speaker

Narrator within the Tīrthamāhātmya frame (deductive: Sūta/Lomaharṣaṇa to sages)

Visual Art Cues

Scene: A sacred recitation scene: a devotee listens with folded hands as a narrator recites the tale of Śiva’s dance and Umā as half his body (Ardhanārīśvara), with a subtle aura of divine presence.

Characters & Entities

• Girīśa (Śiva)
• Umā
• Ardhanārīśvara (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional listening (bhakti-yukta śravaṇa) to sacred narratives is itself meritorious and spiritually elevating.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage functions as a phalaśruti within the same tīrtha discourse; the broader setting remains the Gaṇḍakī–Śālagrāma sacred context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa: listen with devotion to the kathā as it is recited.