Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

एतत्ते कथितं सर्वं यत्पृष्टोऽहमिह त्वया । यथा हरो विप्रशापं प्राप्तवांस्तन्निशामय

Transliteration

etatte kathitaṃ sarvaṃ yatpṛṣṭo'hamiha tvayā | yathā haro vipraśāpaṃ prāptavāṃstanniśāmaya

Translation

یہاں تم نے مجھ سے جو کچھ پوچھا تھا، وہ سب میں نے تمہیں کہہ دیا۔ اب سنو کہ ہَر (شیو) کو برہمن کا شاپ کیسے ملا۔

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (n. nom./acc. sg.)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; अत्र चतुर्थी (सम्प्रदान) ‘to you’ (dat. sg.)

• कथितम्: told, narrated
• कथितम्: Kriya (Predicate—passive sense/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (n. nom./acc. sg.)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (n. nom./acc. sg.)

• यत्: which (that)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (n. acc. sg.)

• पृष्टः: asked
• पृष्टः: Karta (Subject—of ‘aham’ in passive construction/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (m. nom. sg.)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (1st pers. pron., nom. sg.)

• इह: here
• इह: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/Agent in passive—कर्ता-कारक/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instr. sg.)

• यथा: how, in what way
• यथा: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपमानवाचक (as, how)

• हरः: Hara (Śiva)
• हरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (m. nom. sg.)

• विप्र-शापम्: a brahmin’s curse
• विप्र-शापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) + शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (m. acc. sg.)

• प्राप्तवान्: obtained, incurred
• प्राप्तवान्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (perfect participle active); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (m. nom. sg.)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (n. acc. sg.)

• निशामय: listen, attend
• निशामय: Kriya (Imperative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + शम्/शम (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (2nd sg. impv. P.)

Speaker

Narrator within the Tīrthamāhātmya frame (deductive: Sūta/Lomaharṣaṇa to sages)

Visual Art Cues

Scene: A seated narrator-sage addressing a listener, palm raised in ‘now listen’; in the background, a foreshadowed scene of a brāhmaṇa pronouncing a curse and Śiva receiving it with composure—setting up the forthcoming episode.

Characters & Entities

• Hara
• Vipra (brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-māhātmya is taught through dialogue and exemplar narratives; attentive listening is positioned as a dharmic act that prepares one for deeper instruction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate context remains the Gaṇḍakī–Śālagrāma tīrtha setting, though this verse transitions into a related legend.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed; the instruction is śravaṇa—listening carefully to the forthcoming account.