Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

Devanagari script

ततो वाद्यसहस्रेषु वादित्रेषु समंततः । सर्वैर्जयेति चैवोक्ता भगवा न्व्रतमादिशत्

Transliteration

tato vādyasahasreṣu vāditreṣu samaṃtataḥ | sarvairjayeti caivoktā bhagavā nvratamādiśat

Translation

پھر چاروں طرف ہزاروں ساز بج اٹھے، اور سب نے “جَے! جَے!” کی صدا بلند کی؛ تب بھگوان نے ورت (مقدس نذر و ریاضت) کا حکم فرمایا۔

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Adhikarana/Temporal (अधिकरण-काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; काल/क्रमवाचक-अव्ययम् (then)

• वाद्यसहस्रेषु: among thousands of musical instruments
• वाद्यसहस्रेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वाद्य + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), बहुवचनम्; वाद्यानां सहस्रेषु (among thousands of instruments)

• वादित्रेषु: among the instruments/players
• वादित्रेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वादित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• समन्ततः: on all sides
• समन्ततः: Modifier (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: समन्ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-अव्ययम् (on all sides)

• सर्वैः: by all (of them)
• सर्वैः: Karana/Agentive Instrument (करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्

• जय: victory
• जय: Karma (Quoted content/उक्त-विषय)
• Type: Noun
• Root: जय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उक्ति-रूपेण (as a quoted cry)

• इति: thus
• इति: Connector (उद्धरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; उद्धरण-चिह्नम् (quotative particle)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय-अव्ययम्

• एव: indeed
• एव: Modifier (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधारण-अव्ययम् (emphasis)

• उक्ताः: (they) uttered/said
• उक्ताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि-क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मणि-प्रयोगे कर्तृवाचकः (they, having been said/they said)

• भगवान्: the Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• व्रतम्: a vow/observance
• व्रतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• आदिशत्: commanded, prescribed
• आदिशत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + दिश् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sacred assembly at a tīrtha: thousands of instruments resound in all directions; devotees and gaṇas cry “Jaya!” as the Lord raises his hand to proclaim a vrata.

Characters & Entities

• Bhagavān (Śiva)
• Vrata
• Assembly (all present)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred celebration culminates in dharma: true ‘victory’ is to accept and practice the Lord’s prescribed vrata with devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The command is issued within the Mandara-centered sacred gathering described in this adhyāya’s māhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

A vrata is explicitly enjoined by the Lord; details of the vow are expected in the subsequent verses beyond this snippet.