Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

स यदा यौवनोपेतस्तदा वेश्यानुरागकृत् । श्रोत्रियोऽप्यभवद्विप्रो यौवनोद्भारपीडितः

sa yadā yauvanopetastadā veśyānurāgakṛt | śrotriyo'pyabhavadvipro yauvanodbhārapīḍitaḥ

مگر جب وہ جوانی کو پہنچا تو ایک طوائف کے عشق میں مبتلا ہو گیا۔ اگرچہ وہ ویدوں کا عالم برہمن تھا، پھر بھی جوانی کی خواہش کے بوجھ سے رنجیدہ ہو گیا۔

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
यदाwhen
यदा:
Sambandha (Temporal connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (relative temporal)
यौवनोपेतःendowed with youth
यौवनोपेतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयौवन (प्रातिपदिक) + उपेत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘यौवनेन उपेतः’ इति तृतीया-तत्पुरुषः
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (then)
वेश्याऽनुरागकृत्one who developed passion for a courtesan
वेश्याऽनुरागकृत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेश्या (प्रातिपदिक) + अनुराग (प्रातिपदिक) + कृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वेश्यायाम् अनुरागं करोति’ इति उपपद-तत्पुरुषः; कृत् = ‘maker/doer’
श्रोत्रियःa learned Vedic scholar
श्रोत्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रोत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवादार्थक-अव्ययम् (also/even)
अभवत्became, was
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
विप्रःa Brahmin
विप्रः:
Karta (Apposition/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
यौवनोद्भारपीडितःafflicted by the surge of youth
यौवनोद्भारपीडितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयौवन (प्रातिपदिक) + उद्भार (प्रातिपदिक) + पीडित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘यौवनस्य उद्भारेण पीडितः’ इति तृतीया-तत्पुरुषः (समास-परम्परा)

Sūta

Type: kshetra

Listener: brāhmaṇa-sattamāḥ

Scene: A young brāhmaṇa, conflicted, stands at a threshold between a scholarly life (scriptures, ritual items) and the allure of a courtesan’s house (music, perfume, ornament), showing inner struggle rather than mere indulgence.

C
Caṇḍaśarman
V
Veśyā
Ś
Śrotriya

FAQs

Learning alone is not enough; uncontrolled desire can overpower even the disciplined, urging vigilance in brahminical dharma.

This is a character episode within the Gaṅgā-māhātmya narrative thread; the tīrtha context is implicit rather than explicitly named in this verse.

None; the verse functions as moral narration about the dangers of youthful passion.