Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5
Devanagari script
तत्र ब्रह्मांडकोटीनां दर्शनं मेऽभवत्पुनः । विस्मयाच्चिंतयानस्य सृष्ट्यर्थमभिधावता
Transliteration
tatra brahmāṃḍakoṭīnāṃ darśanaṃ me'bhavatpunaḥ | vismayācciṃtayānasya sṛṣṭyarthamabhidhāvatā
Translation
وہاں مجھے پھر کروڑوں برہمانڈوں کے انڈوں کا دیدار ہوا۔ حیرت میں ڈوبا میں سوچتا رہا اور تخلیق کے مقصد کے لیے تیزی سے آگے بڑھتا گیا۔
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक क्रियाविशेषण) — indeclinable adverb of place
ब्रह्माण्डकोटीनाम्of crores of universes
ब्रह्माण्डकोटीनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (कोटि), षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — Genitive plural; तत्पुरुष-समास (ब्रह्माण्डानां कोटयः)
दर्शनम्a vision; seeing
दर्शनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — nominative/accusative singular (here: subject)
मेof me; to me (contextually)
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular pronoun
अभवत्occurred; happened
अभवत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — ‘was/occurred’
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (काल/पुनरावृत्तिवाचक) — indeclinable adverb
विस्मयात्from astonishment
विस्मयात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन — Ablative singular
चिन्तयानस्यof (me) thinking
चिन्तयानस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootचिन्तयत् (कृदन्त, शतृ)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle) ‘चिन्तयत्’ → षष्ठी, एकवचन (पुंलिङ्ग) — Genitive singular: “of (me) thinking”
सृष्ट्यर्थम्for the purpose of creation
सृष्ट्यर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (अर्थ), द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; तत्पुरुष-समास (सृष्टेः अर्थः)
अभिधावताby (me) hastening forth
अभिधावता:
Karana (Instrument/करण)
TypeVerb
Rootअभि-धाव् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle) ‘अभिधावत्’ → तृतीया, एकवचन (पुंलिङ्ग) — Instrumental singular: “by/with (me) running forth”
Speaker
Brahmā
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Brahmāṇḍa-darśana (mythic)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Inside a luminous cosmic chamber, Brahmā beholds innumerable brahmāṇḍas—egg-like universes—floating like golden orbs; his faces show astonishment and contemplation.
Characters & Entities
B
BrahmāFAQs
The cosmos is vast beyond ordinary measure, inspiring humility and reverence toward the divine source.
No specific holy place is cited; the focus is cosmological vision within the narrative.
None.