Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

चातुर्मास्यव्रतकरः शूद्रोऽपि हरितां व्रजेत् । शिल्पी च नर्तकश्चैव काष्ठकारः प्रजापतिः

cāturmāsyavratakaraḥ śūdro'pi haritāṃ vrajet | śilpī ca nartakaścaiva kāṣṭhakāraḥ prajāpatiḥ

چاتُرمَاسیہ ورت کرنے والا شودر بھی ہریت لوک (مبارک حالت) کو پہنچ سکتا ہے؛ اور پیشوں میں شلپی (ہنرمند)، نرتک (رقاص)، اور کاٹھکار (بڑھئی) کا ذکر ہے—یہاں انہیں پرجاپتی کے نظام سے جوڑا گیا ہے۔

चातुर्मास्यव्रतकरःperformer of the Cāturmāsya vow
चातुर्मास्यव्रतकरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य-व्रत-कर (प्रातिपदिक; चातुर्मास्य + व्रत + कर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (चातुर्मास्यस्य व्रतस्य कर्ता)
शूद्रःa Śūdra
शूद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिeven
अपि:
Discourse Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात; ‘even’ अर्थे
हरिताम्to Haritā (a place)
हरिताम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहरिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गत्यर्थे कर्म (destination as object)
व्रजेत्should go
व्रजेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√व्रज् (गत्यर्थे)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शिल्पीartisan
शिल्पी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिल्पिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
नर्तकःdancer
नर्तकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर्तक (प्रातिपदिक; √नृत् (नर्तने) + ण्वुल्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Discourse Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात
काष्ठकारःcarpenter/wood-worker
काष्ठकारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाष्ठकार (प्रातिपदिक; काष्ठ + कार)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (काष्ठस्य कारः)
प्रजापतिःPrajāpati (lord of creatures)
प्रजापतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक; प्रजा + पति)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (प्रजानां पतिः)

Unspecified (Nāgarakhaṇḍa narrative voice within Tīrthamāhātmya)

Scene: Monsoon Cāturmāsya setting: devotees undertake vrata; an artisan crafts, a dancer performs devotional nṛtya, and a carpenter works—each offering their skill to the sacred; lush green imagery suggests ‘haritām’ realm.

P
Prajāpati

FAQs

Sincere vrata-observance, especially Cāturmāsya, is praised as spiritually elevating regardless of social category.

No explicit tīrtha is named in this verse; it is a vrata-focused teaching within the māhātmya.

Undertake and maintain the Cāturmāsya (four-month) vow.