Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

Devanagari script

नमस्कारान्तमन्त्रेण नामसंकीर्तनेन च । देवा स्तस्य च तुष्यन्ति पंचयज्ञादिकैः शुभैः

Transliteration

namaskārāntamantreṇa nāmasaṃkīrtanena ca | devā stasya ca tuṣyanti paṃcayajñādikaiḥ śubhaiḥ

Translation

تعظیمی سلام پر ختم ہونے والے منتر اور اسمائے الٰہی کے سنکیرتن سے دیوتا خوش ہوتے ہیں؛ اور پنچ یَجْنَ جیسے مبارک اعمال سے بھی نہایت مسرور ہوتے ہیں۔

Word by Word

• नमस्कारान्तमन्त्रेण: by a mantra ending with ‘namaskāra’
• नमस्कारान्तमन्त्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नमस्कार + अन्त + मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; तत्पुरुष (नमस्कारः अन्ते यस्य सः मन्त्रः / नमस्कारान्तः मन्त्रः)

• नामसंकीर्तनेन: by chanting the name
• नामसंकीर्तनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नाम + संकीर्तन (प्रातिपदिक); संकीर्तन < सम्-√कीर्त् (कीर्त् धातु) + ल्युट्
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; तत्पुरुष (नाम्नः संकीर्तनम्)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• तुष्यन्ति: are pleased
• तुष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √तुष् (तुष् धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• पंचयज्ञादिकैः: by the five sacrifices and the like
• पंचयज्ञादिकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पञ्च + यज्ञ + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; तत्पुरुष (पञ्चयज्ञाः आदयः येषां तैः)

• शुभैः: auspicious
• शुभैः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (पंचयज्ञादिकैः)

Speaker

Sūta (deduced for Nāgarakhaṇḍa māhātmya-style narration)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pious householder at a tīrtha performs namaskāra with folded hands, softly chanting divine names; nearby are symbols of the five daily offerings—water for tarpaṇa, a small fire for homa, a palm-leaf manuscript for brahmayajña, a guest being welcomed, and offerings for beings.

Characters & Entities

• Deva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion expressed through humble salutations and name-chanting, joined with daily duties, sustains divine harmony.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is devotional-dharma instruction within Tīrthamāhātmya; it does not specify a particular tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nāmasaṃkīrtana (chanting of names) and pañcayajña-type daily observances.