Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 237›Shloka 10
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

नारद उवाच । किं व्रतं किं तपः प्रोक्तं ब्रह्मन्ब्रूहि सविस्तरम् । सुप्ते देवे मया कार्यं कृतं यच्च महाफलम्

Transliteration

nārada uvāca | kiṃ vrataṃ kiṃ tapaḥ proktaṃ brahmanbrūhi savistaram | supte deve mayā kāryaṃ kṛtaṃ yacca mahāphalam

Translation

نارد نے کہا: اے برہمن! کون سا ورت اور کون سی تپسیا مقرر کی گئی ہے؟ مجھے تفصیل سے بتائیے۔ جب دیو یوگ نیدرا میں ہوں تو میں کون سی سادھنا کروں جو بڑا پھل دے؟

Word by Word
नारदःNārada
नारदः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट); परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन
किम्what?
किम्:
Karma (Interrogative object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (प्रश्न)
व्रतम्vow
व्रतम्:
Karma (Object of inquiry/कर्म)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन
किम्what?
किम्:
Karma (Interrogative object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (प्रश्न)
तपःausterity
तपः:
Karma (Object of inquiry/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन
प्रोक्तम्has been declared
प्रोक्तम्:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (व्रतं/तपः इत्यस्य)
ब्रह्मन्O Brahman (sage)
ब्रह्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सम्बोधन एकवचन
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Imperative/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ); परस्मैपद; मध्यमपुरुष एकवचन
सwith
स:
Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस (उपसर्ग/अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपसर्गवत् (prefix-like: with)
विस्तरम्detail; elaboration
विस्तरम्:
Karma (Manner/object/कर्म)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (क्रियाविशेषणार्थे)
सुप्तेwhen (he) was asleep
सुप्ते:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्वप् (धातु) → सुप्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); सप्तमी एकवचन पुंलिङ्ग (देवे इत्यस्य विशेषण; सप्तमी-absolute)
देवेwhen the god (was)
देवे:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (सप्तमी-absolute)
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया एकवचन
कार्यम्what should be done; duty
कार्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृ (धातु) + यत् → कार्य (कृदन्त)
Formभूतव्य/कार्य-शब्द; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
कृतम्done
कृतम्:
Kriya (Result state/क्रियाफल)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (कार्यम् इत्यस्य)
यत्which
यत्:
Karma (Relative object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (सम्बन्धक)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
महाफलम्great fruit/result
महाफलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (यत् इत्यस्य विशेष्य)
Speaker

Nārada

Skanda Dialogue

Listener: Brahmā

Visual Art Cues

Scene: Nārada, with vīṇā and matted locks, respectfully questions Brahmā seated on a lotus; in the background, cosmic ocean imagery hints at Viṣṇu’s yoganidrā (Ananta-śayana) as the seasonal motif.

Characters & Entities
N
Nārada
B
Brahmā
D
Deva (Viṣṇu implied by context)

FAQs

Seek clarity on the right vow and austerity, especially for spiritually potent periods like Cāturmāsya.

No specific tīrtha is named in this verse; it introduces a vrata discussion within the Tīrthamāhātmya setting.

It asks for a prescription: what to do during the period described as “the Lord asleep” (supte deve), i.e., Cāturmāsya observances.

←Previous Verse
Next Verse→