Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

Devanagari script

परनिन्दा महापापं परनिन्दा महाभयम् । परनिन्दा महद्दुःखं न तस्यां पातकं परम्

Transliteration

paranindā mahāpāpaṃ paranindā mahābhayam | paranindā mahadduḥkhaṃ na tasyāṃ pātakaṃ param

Translation

دوسروں کی بدگوئی مہاپاپ ہے، دوسروں کی بدگوئی مہابھَے ہے۔ دوسروں کی بدگوئی مہادُکھ ہے—اس سے بڑھ کر کوئی گناہ نہیں۔

Word by Word

• परनिन्दा: slandering others
• परनिन्दा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर-निन्दा (प्रातिपदिक; पर + निन्दा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (परस्य निन्दा)

• महापापम्: a great sin
• महापापम्: Karma/Predicate complement (कर्म/विधेय)
• Type: Noun
• Root: महापाप (प्रातिपदिक; महा + पाप)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् पापम्)

• परनिन्दा: slandering others
• परनिन्दा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर-निन्दा (प्रातिपदिक; पर + निन्दा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

• महाभयम्: great fear
• महाभयम्: Karma/Predicate complement (कर्म/विधेय)
• Type: Noun
• Root: महाभय (प्रातिपदिक; महा + भय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् भयम्)

• परनिन्दा: slandering others
• परनिन्दा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर-निन्दा (प्रातिपदिक; पर + निन्दा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

• महत्-दुःखम्: great sorrow
• महत्-दुःखम्: Karma/Predicate complement (कर्म/विधेय)
• Type: Noun
• Root: महत् (प्रातिपदिक) + दुःख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् दुःखम्); पदच्छेदः: महत् + दुःखम्

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negative particle)

• तस्याम्: in that (i.e., in slander)
• तस्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम

• पातकम्: sin, offense
• पातकम्: Karta/Predicate complement (कर्ता/विधेय)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• परम्: greater, higher
• परम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

Speaker

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya didactic narration)

Visual Art Cues

Scene: A dark cloud labeled ‘para-nindā’ casts fear and sorrow over a community; a devotee turns away, choosing silence and prayer, while light returns around the shrine.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Harmful speech is spiritually destructive; avoiding slander is a foundational dharmic practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named; the verse teaches universal dharma applicable to all pilgrims and householders.

What ritualistic prescription is mentioned?

A strict vow of speech-restraint: do not indulge in paranindā.