Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

कृष्णवस्त्रं सदा त्याज्यं चातुर्मास्ये विशेषतः । सूर्यसंदर्शनाच्छुद्धिर्नीलवस्त्रस्य दर्शनात्

Transliteration

kṛṣṇavastraṃ sadā tyājyaṃ cāturmāsye viśeṣataḥ | sūryasaṃdarśanācchuddhirnīlavastrasya darśanāt

Translation

سیاہ لباس ہمیشہ ترک کرنے کے لائق ہے، خصوصاً چاتُرمَاسیہ کے زمانے میں۔ سورج کے درشن سے پاکیزگی ہوتی ہے؛ اسی طرح نیلے لباس کے دیکھنے کے بارے میں بھی (پاکیزگی کا حکم ہے)۔

Word by Word

• कृष्णवस्त्रम्: black cloth/garment
• कृष्णवस्त्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कृष्णं वस्त्रम् (विशेषण-विशेष्यभावः)

• सदा: always
• सदा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time: always)

• त्याज्यम्: to be abandoned
• त्याज्यम्: Vidhi (विधेय/कर्तव्यता)
• Type: Adjective
• Root: त्यज् (धातु) + यत् (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory: ‘to be abandoned’)

• चातुर्मास्ये: during Cāturmāsya
• चातुर्मास्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (especially)

• सूर्यसंदर्शनात्: from seeing the sun
• सूर्यसंदर्शनात्: Hetu (हेतु/कारण)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + संदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—सूर्यस्य संदर्शनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• शुद्धिः: purification
• शुद्धिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नीलवस्त्रस्य: of blue cloth
• नीलवस्त्रस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नील (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—नीलं वस्त्रम् (विशेषण-विशेष्यभावः)

• दर्शनात्: from seeing
• दर्शनात्: Hetu (हेतु/कारण)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya didactic narration)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Dawn at a ghat: pilgrims face the rising Sun in añjali; black garments are set aside; a teacher indicates acceptable attire; blue cloth is shown as a point of instruction about purity rules.

Characters & Entities

• Sūrya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

External discipline (like dress codes) supports inner purity and mindfulness during sacred months.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tirtha is named in this verse; it is a general Cāturmāsya observance within a Māhātmya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Avoid black garments (especially in Cāturmāsya) and cultivate purity through auspicious darśana, particularly of the Sun.