Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

Devanagari script

गुडत्यागान्महाभूतिस्तथा दाडिमवर्जनात् । रक्तवस्त्रपरित्यागाज्जायते जनवल्लभः

Transliteration

guḍatyāgānmahābhūtistathā dāḍimavarjanāt | raktavastraparityāgājjāyate janavallabhaḥ

Translation

گُڑ کا ترک کرنے سے بڑی خوشحالی حاصل ہوتی ہے؛ اسی طرح انار سے پرہیز کرنے سے بھی۔ سرخ لباس چھوڑ دینے سے انسان لوگوں کا محبوب بن جاتا ہے۔

Word by Word

• गुडत्यागात्: from giving up jaggery
• गुडत्यागात्: Hetu (हेतु/कारण)
• Type: Noun
• Root: गुड (प्रातिपदिक) + त्याग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—गुडस्य त्यागः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• महाभूतिः: great prosperity
• महाभूतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महā (प्रातिपदिक) + भूतिः (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—महती भूतिः (विशेषण-विशेष्यभावः)

• तथा: likewise/also
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/उपपत्त्यर्थक (also/likewise)

• दाडिमवर्जनात्: from avoiding pomegranate
• दाडिमवर्जनात्: Hetu (हेतु/कारण)
• Type: Noun
• Root: दाडिम (प्रातिपदिक) + वर्जन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—दाडिमस्य वर्जनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• रक्तवस्त्रपरित्यागात्: from renouncing red clothing
• रक्तवस्त्रपरित्यागात्: Hetu (हेतु/कारण)
• Type: Noun
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक) + परित्याग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—रक्तवस्त्रस्य परित्यागः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• जायते: is born/becomes
• जायते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

• जनवल्लभः: beloved of the people
• जनवल्लभः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक) + वल्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—जनस्य वल्लभः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Skanda (deduced from Nāgara-khaṇḍa Tīrthamāhātmya instructional tone)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim household at a Gujarat tīrtha: offerings laid out, but the devotee deliberately sets aside jaggery and pomegranate; red garments are folded away, replaced by plain light cloth; townspeople look on approvingly.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma praises voluntary simplicity—food and attire restraint—as a cause of prosperity and social goodwill.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse; it continues the Cāturmāsya-vrata merit catalogue.

What ritualistic prescription is mentioned?

Renouncing jaggery, abstaining from pomegranate, and avoiding red garments as vow-based restraints.