Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

Devanagari script

सत्यमेकं परो धर्मः सत्यमेकं परं तपः । सत्यमेकं परं ज्ञानं सत्ये धर्मः प्रतिष्ठितः

Transliteration

satyamekaṃ paro dharmaḥ satyamekaṃ paraṃ tapaḥ | satyamekaṃ paraṃ jñānaṃ satye dharmaḥ pratiṣṭhitaḥ

Translation

سچ ہی اعلیٰ ترین دھرم ہے؛ سچ ہی اعلیٰ ترین تپسیا ہے۔ سچ ہی اعلیٰ ترین گیان ہے؛ دھرم کی بنیاد سچ پر مضبوطی سے قائم ہے۔

Word by Word

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• एकम्: one/single
• एकम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सत्यम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• परः: supreme
• परः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; धर्मः इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• धर्मः: dharma/righteousness
• धर्मः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• एकम्: one
• एकम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सत्यम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• परम्: supreme
• परम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तपः इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• तपः: austerity
• तपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• एकम्: one
• एकम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सत्यम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• परम्: supreme
• परम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ज्ञानम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• ज्ञानम्: knowledge
• ज्ञानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• सत्ये: in truth
• सत्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• धर्मः: dharma
• धर्मः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• प्रतिष्ठितः: is established
• प्रतिष्ठितः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति+स्था (धातु) → प्रतिष्ठित (कृदन्त, क्त/PPP)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (passive sense)

Speaker

Narrator (contextual; within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A person taking a vow before a deity at a temple threshold; a luminous pillar labeled ‘Satya’ supports a mandala of ‘Dharma’; sages inscribe truthful words on palm-leaves.

Characters & Entities

• Satya
• Dharma
• Tapaḥ
• Jñāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truthfulness is presented as the peak of morality, austerity, and knowledge—the very foundation of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is specified; the verse states a universal dharma principle within a mahātmya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

The implied vow is satya-vrata—steadfast commitment to truth in thought, word, and deed.