Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

मुक्तिप्रदोऽयं भगवान्संसारोत्तारकारणम् । यस्य स्मरणमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते

Transliteration

muktiprado'yaṃ bhagavānsaṃsārottārakāraṇam | yasya smaraṇamātreṇa sarvapāpaiḥ pramucyate

Translation

یہ بھگوان مُکتی عطا کرنے والا اور سنسار سے پار اُتارنے کا سبب ہے؛ محض اُس کے سمرن سے ہی انسان تمام گناہوں سے رہائی پا لیتا ہے۔

Word by Word

• मुक्तिप्रदः: giver of liberation
• मुक्तिप्रदः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; समासः तत्पुरुष (मुक्तिं प्रददाति इति)

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (demonstrative pronoun)

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन

• संसारोत्तारकारणम्: the cause of deliverance from saṃsāra
• संसारोत्तारकारणम्: Samānādhikaraṇa/Viśeṣaṇa (Appositional predicate/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: संसार (प्रातिपदिक) + उत्तार (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; समासः तत्पुरुष (संसारस्य उत्तारस्य कारणम्)

• यस्य: of whom
• यस्य: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी एकवचन (genitive sg.), relative pronoun

• स्मरणमात्रेण: by mere remembrance
• स्मरणमात्रेण: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्मरण (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन; समासः तत्पुरुष (स्मरणस्य मात्रम्)

• सर्वपापैः: from all sins
• सर्वपापैः: Apādāna (Source/separation/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; समासः कर्मधारय (सर्वाणि पापानि)

• प्रमुच्यते: is freed
• प्रमुच्यते: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive): ‘is released’

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim stands at a sacred ford with folded hands, eyes closed in remembrance; above, the radiant Bhagavān appears as a protective, liberating presence, with a subtle motif of a boat or bridge symbolizing crossing saṃsāra.

Characters & Entities

• Brahmā
• Bhagavān

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembrance of the Lord (smaraṇa) is a powerful purifying practice that destroys sin and supports liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse emphasizes the universal salvific power of Bhagavān’s remembrance within the vrata-māhātmya discourse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Smaraṇa—continual remembrance of Bhagavān—is highlighted as sufficient to free one from all sins.