Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

स्नानेन सत्यमाप्नोति स्नानं धर्मः सनातनः । धर्मान्मोक्षफलं प्राप्य पुनर्नैवावसीदति

snānena satyamāpnoti snānaṃ dharmaḥ sanātanaḥ | dharmānmokṣaphalaṃ prāpya punarnaivāvasīdati

مقدس غسل سے سچائی حاصل ہوتی ہے؛ غسل سناتن دھرم (ازلی فریضہ) ہے۔ اسی دھرم سے موکش کا پھل ملتا ہے، اور اسے پا کر انسان پھر کبھی زوال میں نہیں گرتا۔

स्नानेनby bathing
स्नानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (करणम्)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आप्नोतिattains
आप्नोति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
धर्मःdharma
धर्मः:
Samānādhikaraṇa (Predicate nominative/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सनातनःeternal
सनातनः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसनातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘धर्मः’ इत्यस्य विशेषणम्
धर्मात्from dharma
धर्मात्:
Apadana (Ablative source/अपादान)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम् (अपादानम्)
मोक्षफलम्the fruit of liberation
मोक्षफलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः = मोक्षस्य फलम्
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund): having obtained
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (again)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध-निपातः (not)
एवindeed
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारण-निपातः (indeed/just)
अवसीदतिsinks / falls down
अवसीदति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + सद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Brahmā (in Brahma–Nārada dialogue; inferred from chapter colophon context)

Type: kshetra

Listener: Implied pilgrim audience / Brāhmaṇa interlocutor in the ongoing discourse

Scene: A serene pilgrim emerges from sacred waters; the water is depicted as luminous ‘satya,’ and a subtle upward path symbolizes mokṣa and the state of non-fall.

M
Mokṣa
D
Dharma

FAQs

Sacred bathing is upheld as eternal dharma that leads from truthfulness and purity toward liberation.

The surrounding adhyāya praises Gaṅgā-water bathing (gaṅgodaka-snāna) within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya setting.

Snāna (ritual bathing) is prescribed as a sanātana-dharma practice leading to spiritual uplift.