Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

अथ तैर्बाह्मणैः सर्वैः स भूयः कौतुकान्वितैः । कस्यचित्त्वथ कालस्य पृष्टो भुक्त्वा यथेच्छया

atha tairbāhmaṇaiḥ sarvaiḥ sa bhūyaḥ kautukānvitaiḥ | kasyacittvatha kālasya pṛṣṭo bhuktvā yathecchayā

پھر جب وہ سب برہمن اپنی مرضی کے مطابق کھا چکے اور کچھ وقت گزر گیا، تو تجسّس سے بھرے ہوئے اُن سب نے اسے دوبارہ سوال کیا۔

अथthen/now
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequence/now-then)
तैःby them
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
ब्राह्मणैःby the Brahmins
ब्राह्मणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; विशेषण (qualifier)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
भूयःagain/further
भूयः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; पुनरर्थे (again/further)
कौतुक-अन्वितैःby those endowed with curiosity/interest
कौतुक-अन्वितैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootकौतुक (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त; √अन्वि/अनु+इ (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (कौतुकैः अन्विताः)
कस्यचित्of some
कस्यचित्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; अनिश्चितार्थ (of some)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (then)
कालस्यof time
कालस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
पृष्टः(he was) asked
पृष्टः:
Karma (Object of asking/कर्म)
TypeVerb
Root√प्रच्छ् (धातु) क्त (भूतकर्मणि कृदन्त)
Formकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘asked’
भुक्त्वाhaving eaten
भुक्त्वा:
Kriya-vishesana (Adverbial to main action/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√भुज् (धातु) त्वा (क्त्वान्त अव्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having eaten)
यथा-इच्छयाas he wished
यथा-इच्छया:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + इच्छा (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्ययवत् प्रयोगः; अर्थः—यथेष्टम् (as desired)

Narrative voice within Bhartṛyajña episode (contextual narrator)

Scene: Brāhmaṇas, having eaten, sit relaxed yet attentive; the patron-king stands respectfully nearby; gestures indicate questioning and explanation; remnants of the ritual meal visible.

B
Brāhmaṇas
Ś
Śrāddha (implied)

FAQs

Ritual acts in Purāṇic dharma unfold within respectful social conduct—feeding brāhmaṇas and subsequent inquiry reflect completion and validation of rite.

The adhyāya is within a tīrtha-māhātmya context, but this verse focuses on the interpersonal sequence following śrāddha rather than naming a site.

It implies the customary feeding (bhojana) of brāhmaṇas as part of śrāddha, after which discussion and guidance may follow.