Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19
Devanagari script
अथाऽपश्यत्क्षणात्सप्त वालकान्पूर्णविग्रहान् । ततस्तानपि सप्तैव सप्तधा कृतवान्हरिः
Transliteration
athā'paśyatkṣaṇātsapta vālakānpūrṇavigrahān | tatastānapi saptaiva saptadhā kṛtavānhariḥ
Translation
اسی لمحے اس نے سات شیر خوار دیکھے، ہر ایک کامل صورت والا؛ پھر ہری نے ان ساتوں کو بھی سات سات حصّوں میں مزید تقسیم کر دیا۔
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formनिपात (then)
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
क्षणात्in an instant
क्षणात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; ‘in a moment/from a moment’
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-विशेषण; (indeclinable numeral used adjectivally)
वालकान्boys, children
वालकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवालक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
पूर्णविग्रहान्fully formed (in body)
पूर्णविग्रहान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक) + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय-समास: ‘पूर्णः विग्रहः येषाम्’ (fully formed-bodied)
ततःthereupon
ततः:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (thereupon/then)
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (also/even)
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्या-विशेषण (numeral)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic: just/indeed)
सप्तधाsevenfold
सप्तधा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसप्तधा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक
कृतवान्made, having made
कृतवान्:
Karta (Agent qualifier)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्तवतु-प्रत्यय (परिपूर्णकृदन्त/Perfect participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having done/made’
हरिःHari (Indra/Vishnu; here Indra)
हरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक; विष्णु/इन्द्र-नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa context; traditionally Sūta)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Seven fully formed infants appear; Indra/Hari (as named here) divides them again into seven each, intensifying the miraculous yet grim spectacle.
Characters & Entities
I
Indra (Śatakratu/Śakra)D
DitiH
Hari (epithet)FAQs
Purāṇic narratives often show that attempts to suppress destiny can multiply consequences rather than end them.
No site is specified in this verse.
None.