Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

मार्कंडेय उवाच । सत्यमेतन्महाभाग यत्पृष्टोऽस्मि नृपोत्तम । श्राद्धस्य बहवो भेदाः शाखाभेदैर्व्यवस्थिताः

mārkaṃḍeya uvāca | satyametanmahābhāga yatpṛṣṭo'smi nṛpottama | śrāddhasya bahavo bhedāḥ śākhābhedairvyavasthitāḥ

مارکنڈےیہ نے کہا: اے خوش نصیب، اے بہترین بادشاہ! یہ بالکل سچ ہے کہ تم نے مجھ سے یہ پوچھا ہے؛ کیونکہ شرادھ کے بہت سے بھید ہیں جو وید کی شاخاؤں کے اختلاف کے مطابق مقرر ہوئے ہیں۔

मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सत्यम्true
सत्यम्:
Pratijna/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; वाक्ये विधेय-रूपेण
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
महाभागO fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक; महा + भाग)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्य)
यत्which/that (what)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
पृष्टःasked (having been asked)
पृष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भावः
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Copula/अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नृपोत्तमO best of kings
नृपोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप-उत्तम (प्रातिपदिक; नृप + उत्तम)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; षष्ठी/उपपद-तत्पुरुषः (नृपाणाम् उत्तमः)
श्राद्धस्यof śrāddha
श्राद्धस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
बहवःmany
बहवः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (भेदाः)
भेदाःvarieties
भेदाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शाखाभेदैःby differences of (Vedic) branches
शाखाभेदैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशाखा-भेद (प्रातिपदिक; शाखा + भेद)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शाखानां भेदाः)
व्यवस्थिताःare arranged/established
व्यवस्थिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootवि + अव + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भेदाः इति कर्तृपदस्य विशेषणम्

Mārkaṇḍeya

Listener: Rohitāśva

Scene: Mārkaṇḍeya responds with assurance, validating the king’s question and explaining that śrāddha variations arise from different Vedic schools; the assembly relaxes into attentive learning.

M
Mārkaṇḍeya
Ś
Śākhā

FAQs

Dharma accommodates legitimate diversity; ritual differences can be valid when rooted in recognized śākhā-traditions.

No particular tīrtha is named; the Mahātmya here pivots into dharma-teaching on ancestral rites.

That śrāddha has multiple sanctioned forms depending on Vedic śākhā, implying one should follow one’s own tradition.