Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 67

यस्याः स्वादनतो लोकः कामात्मा समपद्यत । न कश्चिद्यजनं चक्रे याजनं च विशेषतः । अन्या धर्मक्रियाः सर्वाः प्रणष्टा धर्मसंभवाः

yasyāḥ svādanato lokaḥ kāmātmā samapadyata | na kaścidyajanaṃ cakre yājanaṃ ca viśeṣataḥ | anyā dharmakriyāḥ sarvāḥ praṇaṣṭā dharmasaṃbhavāḥ

اس کا ذائقہ چکھتے ہی لوگ خواہشِ نفس کے تابع ہو گئے۔ نہ کسی نے یَجْیَہ کیا، نہ یَجْیَہ کروایا؛ اور دھرم سے پیدا ہونے والی دوسری سب دھارمک کریائیں بھی مٹ گئیں۔

yasyāḥof whom/whose (f.)
yasyāḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
svādanataḥfrom tasting; due to enjoyment
svādanataḥ:
Apādāna (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootsvādana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; हेतौ/कारणे (cause)
lokaḥthe world/people
lokaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
kāmātmālust-minded; one whose nature is desire
kāmātmā:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate nominative/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootkāma + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कामा-आत्मा = कामः आत्मा यस्य)
samapadyatabecame; came to be
samapadyata:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√pad (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
nanot
na:
Sambandha (Negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
kaścitanyone
kaścit:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkaścid (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
yajanamsacrifice; worship (act of yajña)
yajanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyajana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
cakredid; performed
cakre:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
yājanamcausing/performing sacrifice (as priestly act)
yājanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyājana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
viśeṣataḥespecially; in particular
viśeṣataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootviśeṣatas (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
anyāḥother
anyāḥ:
Viśeṣaṇa (Adjective)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
dharmakriyāḥreligious rites
dharmakriyāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma + kriyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य क्रियाः)
sarvāḥall
sarvāḥ:
Viśeṣaṇa (Adjective)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
praṇaṣṭāḥdestroyed; lost
praṇaṣṭāḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootpra-√naś (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
dharmasaṃbhavāḥarising from dharma; dharma-born
dharmasaṃbhavāḥ:
Viśeṣaṇa (Adjective)
TypeAdjective
Rootdharma + saṃbhava (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मात् सम्भवाः)

Narrator

Listener: Pārthiva (king)

Scene: A desolate sacrificial ground: cold altars, extinguished fires, neglected vedi; townspeople absorbed in pleasure while dharma-symbols (yajña implements, śraddhā vessels) lie unused.

T
tāmbūla/nāgavallī
Y
yajña

FAQs

When society becomes kāma-driven, yajña and dharma-kriyā decline, weakening the sacred order that sustains both humans and gods.

Not a site-focused verse; it provides the moral crisis within the broader Tīrthamāhātmya narrative.

It references yajña (yajana) and sponsoring priests/rites (yājana) as neglected duties, implying their importance.