Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 86

Devanagari script

ग्रहभूतपिशाचानां शाकिनीनां विशेषतः । अगम्यः सर्वदुष्टानां तथाऽन्येषां प्रजायते

Transliteration

grahabhūtapiśācānāṃ śākinīnāṃ viśeṣataḥ | agamyaḥ sarvaduṣṭānāṃ tathā'nyeṣāṃ prajāyate

Translation

خصوصاً یہ گِرہ، بھوت، پِشाच اور شاکنیوں کے لیے انسان کو ناقابلِ رسائی بنا دیتا ہے؛ اسی طرح دوسری تمام بدخواہ قوتوں کے مقابل بھی وہ ناقابلِ تسخیر ہو جاتا ہے۔

Word by Word

• ग्रहभूतपिशाचानाम्: of grahas, bhūtas, and piśācas
• ग्रहभूतपिशाचानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ग्रह + भूत + पिशाच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (ग्रहाश्च भूताश्च पिशाचाश्च)

• शाकिनीनाम्: of śākinīs
• शाकिनीनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शाकिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (especially)

• अगम्यः: inaccessible
• अगम्यः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अगम्य (प्रातिपदिक; गम्-धातोः यत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त)
• Form: कृदन्त-विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘गन्तुं न शक्यः’ (inaccessible)

• सर्वदुष्टानाम्: of all wicked beings
• सर्वदुष्टानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व + दुष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (सर्वे दुष्टाः)

• तथा: likewise
• तथा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/तुल्यार्थक (and likewise)

• अन्येषाम्: of others
• अन्येषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• प्रजायते: comes to be; becomes
• प्रजायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-जा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Deductive (Sūta continuing the phalaśruti in Adhyāya 21)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bālasakhya

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Dvijas/ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: The tīrtha radiates a protective aura like a luminous boundary; shadowy figures symbolizing grahas/bhūtas/piśācas/śākinīs recoil at the edge while pilgrims stand fearless after bathing.

Characters & Entities

• Graha
• Bhūta
• Piśāca
• Śākinī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha grace is portrayed as both purifying and protective, shielding devotees from harmful influences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Bālasakhya-tīrtha (the continuing phalaśruti of Adhyāya 21).

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied: bathing/observance at the tīrtha results in protection from graha-bādha and other malevolent entities.