Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

ततः प्रोवाच ते विष्णुः स्वयं चापि महेश्वरः । तथा देवगणाः सर्वे विनयावनता स्थिताः

tataḥ provāca te viṣṇuḥ svayaṃ cāpi maheśvaraḥ | tathā devagaṇāḥ sarve vinayāvanatā sthitāḥ

پھر وشنو نے اس سے کلام کیا اور مہیشور نے بھی خود حاضر ہو کر فرمایا۔ اور دیوتاؤں کے سب گروہ فروتنی سے جھکے ہوئے وہاں کھڑے رہے۔

ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्ययम् (then/thereupon)
प्रोवाचspoke, said
प्रोवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-उच्/वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्षभूत), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र चतुर्थी (सम्प्रदान: to you)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
स्वयम्personally
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; आत्मनः/स्वतः
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (also/even)
महेश्वरःMaheśvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्ययम् (thus/likewise)
देवगणाःgroups of gods
देवगणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः: देवानां गणाः), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (देवगणाः)
विनयावनताःbowed in humility
विनयावनताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविनय (प्रातिपदिक) + अवनत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः/कर्मधारय-सदृशः: विनयेन अवनताः), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
स्थिताःstood/remained
स्थिताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययः), पुंलिङ्गे, प्रथमा-बहुवचनम्; कर्तरि-भावे ‘stood/remained’

Narrator (contextual Purāṇic narrator)

Type: kshetra

Scene: A luminous gathering: Viṣṇu and Maheśvara appear before the sage; rows of devas stand with folded hands, heads bowed, embodying humility.

V
Viṣṇu
M
Maheśvara (Śiva)
D
Devagaṇa (the gods)

FAQs

Even the gods model humility; divine guidance supports dharma when a crisis affects the worlds.

The shloka is within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya setting; this verse itself highlights divine intervention rather than naming a particular tīrtha.

None; it is a narrative transition describing the gods’ respectful stance.