Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 92

Devanagari script

तत्त्वया न कृतं भद्रं तेन कर्म वितन्वता । अप्रमाणं कृता वेदा यतश्च स्मृतयस्तथा

Transliteration

tattvayā na kṛtaṃ bhadraṃ tena karma vitanvatā | apramāṇaṃ kṛtā vedā yataśca smṛtayastathā

Translation

اے بھدر! اس عمل کو پھیلاتے ہوئے تم نے کوئی بھلائی نہیں کی؛ کیونکہ اس سے وید—اور اسی طرح اسمریتیاں بھی—گویا بے سند اور بے اختیار ٹھہرا دی گئیں۔

Word by Word

• तत्: that
• तत्: सम्बन्ध (Correlative)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘तत् … तेन’ सम्बन्ध

• त्वया: by you
• त्वया: कर्ता (Agent)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• न: not
• न: सम्बन्ध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation)

• कृतम्: done/made
• कृतम्: क्रिया (Completed act/state)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘done/made’

• भद्रम्: good/benefit
• भद्रम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मरूपेण

• तेन: therefore/by that
• तेन: करण/हेतु (Cause/Means)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• कर्म: action/rite
• कर्म: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• वितन्वता: while extending/spreading
• वितन्वता: कर्ता (Agent, participial)
• Type: Verb
• Root: वि + तन् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; ‘(by you) while expanding/spreading’

• अप्रमाणम्: invalid/not authoritative
• अप्रमाणम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + प्रमाण (प्रातिपदिक)
• Form: नञ्-तत्पुरुष (negative determinative), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (of वेदान्/वेदाः as object)

• कृताः: made/rendered
• कृताः: क्रिया (Result state)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; कर्मणि-प्रयोग

• वेदाः: the Vedas
• वेदाः: कर्ता (Subject of कृताः)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन

• यतः: wherefore/because
• यतः: हेतु (Cause)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सम्बन्धबोधक-अव्यय (indeclinable relative adverb) अर्थः ‘because/from which reason’

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात (conjunction)

• स्मृतयः: the Smṛtis/traditions
• स्मृतयः: कर्ता (Subject, coordinated)
• Type: Noun
• Root: स्मृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन

• तथा: likewise/so too
• तथा: क्रियाविशेषण (Manner/Addition)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकार/समुच्चयवाचक-अव्यय (adverb: likewise/so)

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: The same 'surasattama' addressed in the prior verse

Visual Art Cues

Scene: Brahmā delivers a stern doctrinal warning: the Vedas and Smṛtis are shown as sacred manuscripts or radiant sound-symbols dimming or cracking as improper ritual spreads—an allegory of pramāṇa erosion—while the addressee stands chastened.

Characters & Entities

• Brahmā
• Śakra (Indra)
• Vedas
• Smṛtis
• Pramāṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma must align with śāstra; arbitrary innovation can undermine the perceived authority of Veda and Smṛti.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it serves the doctrinal core of the tīrtha narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

An implicit warning: do not modify Śrāddha essentials in ways that contradict Vedic/Smṛti authority.