Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 148

अपरं शृणु मे वाक्यं यत्ते वक्ष्यामि सद्द्विज । तथा शृण्वंतु विप्रेंद्राः सर्वे येऽत्र समागताः

aparaṃ śṛṇu me vākyaṃ yatte vakṣyāmi saddvija | tathā śṛṇvaṃtu vipreṃdrāḥ sarve ye'tra samāgatāḥ

اے نیک برہمن! میری بات مزید سنو جو میں تم سے کہنے والا ہوں۔ اور یہاں جمع ہونے والے تمام برہمنوں کے سردار بھی اسے توجہ سے سنیں۔

अपरम्another, further
अपरम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (वाक्यम् इति)
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम (एन्क्लिटिक)
वाक्यम्statement
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4), एकवचन; सर्वनाम (एन्क्लिटिक)
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सद्-द्विजO good brāhmaṇa
सद्-द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + द्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; कर्मधारय (सन् द्विजः)
तथाthus, likewise
तथा:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formतथार्थक-अव्यय (so/thus)
शृण्वन्तुlet (them) listen
शृण्वन्तु:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
विप्रेन्द्राःchiefs among brāhmaṇas
विप्रेन्द्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; तत्पुरुष (विप्राणाम् इन्द्राः)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Adjectival/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषण (विप्रेन्द्राः इति)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
समागताःassembled, gathered
समागताः:
Karta (Predicate participle/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootसम् + आ + गम् (धातु) + त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; कर्तरि-प्रयोग (active participle)

Unspecified (deduced: Purāṇic narrator/teacher addressing a brāhmaṇa and an assembly)

Tirtha: Bālamaṇḍanaka-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Listener: sad-dvija; additionally the assembled viprendras

Scene: A sacred council: Indra (or the speaker) addresses a semicircle of senior brāhmaṇas seated on kuśa mats near the riverbank; ritual vessels and a distant shrine indicate the tīrtha.

FAQs

Purāṇic teachings on tīrthas are to be heard attentively, especially in a dharmic assembly, as a form of merit-bearing śravaṇa.

This verse sets up the discourse; the chapter’s focus is the Bālamaṇḍanaka tīrtha.

The implied prescription is śravaṇa—listening to the sacred account—though no separate rite is detailed here.