Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

यावत्संवत्सरस्यांतं ततः शुद्धिर्भविष्यति । जन संपर्कसंजाता सैवं तस्य दुरात्मनः

Transliteration

yāvatsaṃvatsarasyāṃtaṃ tataḥ śuddhirbhaviṣyati | jana saṃparkasaṃjātā saivaṃ tasya durātmanaḥ

Translation

سال کے اختتام تک (یہ عمل) رہے؛ پھر پاکیزگی پیدا ہوگی۔ لوگوں کے میل جول سے جو آلودگی پیدا ہوئی تھی—اسی بدباطن کے لیے یہی علاج ہے۔

Word by Word

• यावत्: until
• यावत्: Kāla-adhikaraṇa (Temporal limit/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय/संबन्ध-शब्द)
• Form: अवधि-निर्देशक-अव्यय (until/as long as)

• संवत्सरस्य: of a year
• संवत्सरस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: संवत्सर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (Genitive Singular)

• अन्तम्: end
• अन्तम्: Kāla-adhikaraṇa (Temporal endpoint/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Accusative Singular); अवधी-प्रयोगे

• ततः: then/thereafter
• ततः: Sambandha (Sequence/क्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: तद्-प्रत्ययान्त-अव्यय; अपादान/क्रमसूचक (thereafter/from that)

• शुद्धिः: purification
• शुद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nominative Singular)

• भविष्यति: will be/occur
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• जन: of people
• जन: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (Genitive Singular) — समासपूर्वपद

• संपर्कसंजाता: arisen from contact
• संपर्कसंजाता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: संपर्क (प्रातिपदिक) + संजात (जन्-धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; तत्पुरुष-समास (संपर्कात् संजाता)

• सा: that (purification)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nominative Singular)

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (thus/in this manner)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (Genitive Singular)

• दुरात्मनः: of the wicked-souled person
• दुरात्मनः: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दुरात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (Genitive Singular); कर्मधारय-समास (दुरः आत्मा यस्य)

Speaker

Unspecified (narrative/teaching voice continuing the prāyaścitta guidelines)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmasthāna (Nāgara-kṣetra context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ / community elders (implied)

Visual Art Cues

Scene: A solemn assembly where a penitent acknowledges impurity born of human contact; a symbolic year-cycle (sun/moon, seasons) appears behind, indicating saṃvatsara-long purification.

Characters & Entities

• śuddhi (purification)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Impurity born of wrongful association is not erased instantly; dharma prescribes sustained, time-bound purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is within a tīrtha-māhātmya framework but does not specify a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

A purification period extending to the end of a year (saṃvatsarānta) is indicated.