Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

ततः संचिन्त्य सुचिरं स्मृतिशास्त्राण्यनेकशः । प्रायश्चित्तं ददौ तेषां सर्वेषां स द्विजन्मनाम्

tataḥ saṃcintya suciraṃ smṛtiśāstrāṇyanekaśaḥ | prāyaścittaṃ dadau teṣāṃ sarveṣāṃ sa dvijanmanām

پھر اس نے دیر تک غور کیا اور بار بار متعدد اسمِرتی شاستروں سے رجوع کیا، اور ان سب دو بار جنم لینے والوں کے لیے پرایَشچِت (کفّارہ) مقرر کیا۔

ततःthen
ततः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रमवाचक-क्रियाविशेषणम् (then/thereupon)
संचिन्त्यhaving considered
संचिन्त्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-चिन्त् (धातु) → संचिन्त्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययकृदन्तः (gerund), ‘having reflected’
सुचिरम्for long
सुचिरम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसु + चिर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणम् (adverbial use), ‘for a long time’
स्मृतिशास्त्राणिsmṛti-texts/law-books
स्मृतिशास्त्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्मृति + शास्त्र (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्मृतेः शास्त्राणि)
अनेकशःmany times/in many ways
अनेकशः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअनेकशस् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषणम् (in many ways/repeatedly)
प्रायश्चित्तम्expiation/penance
प्रायश्चित्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राय + चित्त (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; तत्पुरुषः (प्रायः चित्तम्/प्रायस्य चित्तम्—expiation)
ददौgave/prescribed
ददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
तेषाम्to/for them
तेषाम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
द्विजन्मनाम्of the twice-born (Brahmins etc.)
द्विजन्मनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्वि + जन्मन् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानां जन्म यस्य—‘twice-born’)

Unspecified narrator (within the chapter’s narrative flow)

Type: kshetra

Scene: A learned Brahmin/sage sits with palm-leaf manuscripts, contemplating; around him, anxious dvijas await. He then announces expiations, bringing relief and order.

FAQs

Purification is not arbitrary; it is guided by śāstra and careful discernment, even within a Purāṇic tīrtha narrative.

The broader setting is a tīrtha within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya; the verse focuses on prescribing expiation rather than naming the site.

Prāyaścitta is prescribed generally here; specific forms (like Cāndrāyaṇa, homa, etc.) appear in the next verses.