Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

वसिष्ठस्य मुनेः शिष्यो यज्वा दानपतिः प्रभुः । तेनेष्टं च मखैः सर्वैरग्निष्टोमादिभिः सदा

vasiṣṭhasya muneḥ śiṣyo yajvā dānapatiḥ prabhuḥ | teneṣṭaṃ ca makhaiḥ sarvairagniṣṭomādibhiḥ sadā

وہ مُنی وَسِشٹھ کا شاگرد تھا، یَجْن کرنے والا، دان کا مالک اور بااقتدار حاکم؛ اور وہ ہمیشہ اگنِشٹوم وغیرہ سب طرح کے مکھ یَجْن انجام دیتا رہتا تھا۔

वसिष्ठस्यof Vasiṣṭha
वसिष्ठस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
मुनेःof the sage
मुनेः:
Sambandha (Appositional genitive)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
शिष्यःdisciple
शिष्यः:
Karta-samānādhikaraṇa (Apposition)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यज्वाsacrificer
यज्वा:
Karta-samānādhikaraṇa (Apposition)
TypeNoun
Rootयज् (धातु) → यज्वन् (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यजमानार्थक-शब्दः (one who performs sacrifices)
दानपतिःmaster of charity
दानपतिः:
Karta-samānādhikaraṇa (Apposition)
TypeNoun
Rootदान + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दानस्य पतिः = lord of gifts)
प्रभुःmighty lord
प्रभुः:
Karta-samānādhikaraṇa (Apposition)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेनby him
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
इष्टम्was sacrificed / was performed
इष्टम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु) → इष्ट (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘यज्ञः कृतः’ (sacrifice was performed)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
मखैःwith sacrifices
मखैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सर्वैःwith all
सर्वैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying मखैः)
अग्निष्टोमादिभिःwith Agniṣṭoma and others
अग्निष्टोमादिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअग्निष्टोम + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; अव्ययीभाव/तत्पुरुषार्थे ‘आदि’ (agniṣṭoma etc.)
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)

Sūta (narrator)

Listener: Ṛṣayaḥ

Scene: Triśaṅku at a yajña: sacred fire blazing, Vasiṣṭha seated as ācārya, priests chanting; the king offers oblations and gifts, embodying rāja-vaidika devotion.

T
Triśaṅku
V
Vasiṣṭha
A
Agniṣṭoma

FAQs

Purāṇic dharma honors the integrated path of yajña (sacrificial duty), dāna (charity), and guidance under a realized guru.

No tīrtha is explicitly named; the verse establishes Triśaṅku’s ritual merit as background for the tīrtha-related episode.

Performance of Vedic sacrifices, explicitly including Agniṣṭoma, along with ongoing commitment to ritual duty.